اولست قوله‌ فَمَنْ كَفَرَ پس آن كسى كه ناسپاسى كرد و طريق شكر كنندگان را پيش نگرفت مر اين نعمت عظيم و موهبت كبرى را يا كافر شد بمنعم خود و سر از اطاعت و انقياد مولى و منعم خود پيچيد و امر عظيم ايشان پروردگار خود را گردن ننهاد فَعَلَيْهِ كُفْرُهُ‌ پس بر او است ضرر كفر او و اره كفر قلاده است در گردن او و آن عذاب اليم و عقاب جحيم و خلود در دركات هاويه است و بنار مخلد در عذاب مقيمست‌ وَ لا يَزِيدُ الْكافِرِينَ‌ و نيفزايد مر كافران را و زياده نشود مر جاهدان و منكران را كه بر كفر خود مصر و در آن معنى مستقرند كُفْرُهُمْ‌ ناگرويدن ايشان و فرمان نبردن و از طريقه هدى سر پيچيدن ايشان‌ عِنْدَ رَبِّهِمْ‌ نزد پروردگار بزرگ عاليمقدار ايشان‌ إِلَّا مَقْتاً مگر دشمنى سخت و عداوت عظيم يعنى نتيجه كفر ايشان نيست مگر بغض ربانى و عداوت سبحانى كه سبب غضب جاودانى همان تواند بود و سبب خلود در عذاب بينهايت همان خواهد بود وَ لا يَزِيدُ الْكافِرِينَ‌ و افزون نكند ناگرويدگان و گردنكشان و متكبران را كُفْرُهُمْ‌ كفر و شرك ايشان‌ إِلَّا خَساراً مگر زيان در آخرت و خسران در سراى جاودان بينهايت اين هر دو آيه بيان جمله فمن كفر فعليه كفره است و تكوير بجهة دلالت است بر آنكه اقتضاى كفر مر هر يك از امرين مذكورين را مستقلست باقتضاى قبح آن و وجوب تجنب از آن و مقت بمعنى اشد بغض است و منه قيل لمن ينكح امرأة ابيه مقتى لكونه ممقوتا فى كل قلب و نزد بعضى خطاب مذكور با جميع كفار است نه آنكه مخصوص باشد بكفار زمان سيد ابرار صلّى اللَّه عليه و آله و مؤيد اولست قوله‌

قُلْ‌ بگو اى محمد صلّى اللَّه عليه و آله مر كفار و آنان كه شريك در معبوديت بهمرسانيده‌اند و از دايره اطاعت سرپيچيده‌ أَ رَأَيْتُمْ شُرَكاءَكُمُ‌ آيا ديديد انبازان خود را اضافه شريك به ايشان جهت آنست كه ايشان شريك ساخته بودند آنها را بخدا يا بخود در آنچه مالك آن بودند الَّذِينَ تَدْعُونَ‌ صفت شركا است يعنى شريكان كه ميخوانيد ايشان را و ميپرستيد مِنْ دُونِ اللَّهِ‌ بجز از خداى‌ أَرُونِي‌ بدل اشتمال أ رأيتم است زيرا كه أ رأيتم بمعنى اخبرونى است كانه قال اخبرونى عن هؤلاء الشركاء و ارونى يعنى خبر دهيد و بنمائيد مرا كه اين شركاء و اين بتان كه خود ايشان را ساخته‌ايد و عبادت مينمائيد و سر از اطاعت و انقياد ايشان نمى‌پيچيد ما ذا خَلَقُوا چه چيز آفريده‌اند و چه خلق كرده‌اند مِنَ الْأَرْضِ‌ از زمين و آنچه در وى و برويست‌ أَمْ لَهُمْ‌ آيا هست مر ايشان را شِرْكٌ فِي السَّماواتِ‌ انبازى با خدا در