است كه بر صاحب خود موجب عقوبت فحشا و منكر باقى گذارد و تعبير صلوة بذكر جهة تعليل است بآنكه اشتمال صلوة بر ذكر او سبحانه عمده است در آنكه مغرى بر حسنات باشد و ناهى از سيئات و نزد اكثر مراد مطلق ذكر حقتعالى است يعنى ذكر خدا بزرگتر است از ذكر همه چيزها زيرا كه ذكر او طاعت است و ذكر غير او طاعت نيست يا بزرگتر است از آنكه قدر او را پست سازد و يا بزرگتر است از ذكر همه چيزها يعنى ذكر ذاكرى با او معارضه كند ابن عباس فرموده كه ياد كردن خدا شما را برحمت خود بزرگتر است از ياد كردن شما او را بطاعت و يا ذكر خدا نزد فحشاء و منكر و ذكر نهى او از فحشا و منكر و وعيد او بر آن اكبر است از هر چيزى محققان بر آنند كه ذكر خدا بنده را بزرگتر است از ذكر بنده خدا را زيرا كه ذكر بنده آميخته است باغراض و ذكر خدا صافى است از كدورت علل و اغراض يا ذكر بنده حاليست فنا بدو شتابد و ذكر خدا باقيست زوال بدو راه نبايد ذو النون مصرى فرموده كه ذكر او بزرگتر است از جهت آنكه تو او را ياد نكنى مگر بعد از آنكه او ترا ياد كند و سلمى ره گفته ذكر او در ازل شما را بهتر است از ذكر شما او را در اينوقت از شيخ ابى سعيد ابى الخير منقولست كه ذكر خدا بزرگتر است نه از آن حيثيت كه او را ياد كنى بلكه از اين حيثيت كه او تو را ياد كند چه ذكر تو پيدا بود كه تا كجا بود از سلمان فارسى ره مرويست كه مراد آنست كه ياد كردن بنده خداى را بزرگتر است از ما سواى آن و افضل از جميع اعمال او و اين روايت از قتاده و ابن زيد و ابى دردا نيز ماثور است و معنى اين روايت باين راجعست كه بزرگترين چيزى در نهى از فواحش ياد كردن بنده است پروردگار خود را و او امر و نواهى و مواعيد او را از ثواب و عقاب چه اين اقوى لطف است كه داعى باشد بطاعت و ترك معصيت و اكبر از همه لطف و گويند ذكر خدا بنده را در نماز بزرگتر است از نماز و يا ذكر خدا كه تسبيح و تهليلست اكبر و احراست بآنكه ناهى باشد از فحشا و منكر يعنى كسى كه ذاكر خدا باشد البته آن ذكر ناهى او خواهد بود از فحشا و منكر مرويست از ثابت بنانى كه مردى چهار بنده را آزاد كرد مرد ديگر گفت كه سبحان اللَّه و الحمد للَّه و لا اله الا اللَّه و اللَّه اكبر و در مسجد در آمدند حبيب ابن سلمى اوفى با اصحاب آنجا مجتمع بودند بايشان گفت كه چه مى‌گوييد در آنكه مردى چهار بنده آزاد كرده است و من گفته‌ام كه سبحان اللَّه و الحمد للَّه و لا اله الا اللَّه و اللَّه اكبر آيا عمل كدام از ما افضل باشد ايشان ساعتى انديشه كردند و بعد از آن گفتند (ما نعلم شيئا افضل من ذكر اللَّه) هيچ چيز را بهتر از ذكر خدا نميدانيم از معاذ بن جبل نقل كرده‌اند كه گفت (ما عمل آدمى عملا نجى من عذاب اللَّه من ذكر اللَّه عز و جل) هيچ عملى كه آدمى ميكند بهتر از ذكر حق نيست در نجات او از عذاب خدا گفتند بهتر از جهاد نيست فرمود كه (لا الجهاد) جهاد بهتر از او نيست چه حق سبحانه فرموده‌ وَ لَذِكْرُ اللَّهِ أَكْبَرُ در روايت آمده كه پيغمبر