گويد اى مادر دور شو از من كه من بخود در مانده‌ام از ابن عباس مروى است كه هر يك از مادر و پدر به پسر خود گويند كه احمل عنى بار گناه از من بردار گويد حسبى ما على آن هنگامى كه بر منست مرا بس است و در كشاف آورده كه ايثار و لا تزر وازرة بر و لا تزر نفس بجهة آنست كه همه نفوس وازر باشند و هيچكدام از نفوس وارزات نباشد مگر كه حامل وزر خود باشد نه وزر غير و فرق ميان و لا تزر وازرة وزر اخرى و ميان و ان تدع مثقلة الى حملها لا يحمل منه شيئى آنست كه اول دال است بر عدل حقتعالى در حكم و امر خود و مشعر بر آنكه هيچكس مؤاخذ بغير ذنب خود نشود و ثانى دال بر آنكه هيچ مغيثى بفرياد مستغيثى نرسد تا بمرتبه كه اگر نفس مستقل از او زار و ماثم داعى غير شود بتخفيف بعضى از آن هيچكس اجابة آن نكند و بفرياد او نرسد و اگر چه اين مدعو اقرب اقرباى وى باشد مانند اب و ولد و اخ و چون تهديد و وعيد اهل عناد و تمرد را هيچ نتيجه و فايده نميدهد و بآن منتفع نميشوند از اين جهة تخصيص ايذار باهل خشيت فرموده كه‌ إِنَّما تُنْذِرُ الَّذِينَ‌ جز اين نيست كه بيم ميكنى تو اى محمد بحقيقة آنان را كه‌ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ‌ ميترسند از پروردگار خود بِالْغَيْبِ‌ به پنهانى يعنى در حالتى كه پنهانند از عذاب او و او را نميبينند و ناديده از آن ميترسند يا از مردمان غايبند به اين معنى كه در خلوت اثر خشيت بر ايشان ظاهر نميشود نه در صحبتها يا عذاب او از ايشان غايبست و مشاهد ايشان نيست و با وجود اين از آن خايفند وَ أَقامُوا الصَّلاةَ و بپاى داشته‌اند نماز را چه اهل خشيت و صلوة منتفع بانذارند نه غير ايشان و اختلاف فعلين جهة دلالت است بر استمرار خشيت ايشان كه معظم اسباب انتفاع است از انذار و صاحب كشاف آورده كه خشية از عادة مستمره اصحاب حضرت رسالت (ص) بود و عدم ذهول ايشان در هيچ وقت و صاحب مجمع نيز آورده كه عطف فعلا ماضى بر مستقبل اشعار است باختلاف معنى چه خشيت لازم است در همه اوقات بخلاف صلوة كه در اوقات مخصوصه مؤدى ميشود وَ مَنْ تَزَكَّى‌ و هر كه پاكيزه و پاك باشد از دنس معاصى‌ فَإِنَّما يَتَزَكَّى لِنَفْسِهِ‌ پس جز اين نيست كه متزكى و متطهر شده از براى نفس خود يعنى نفع تزكى و تطهر از رجس معصية بنفس او عايد ميشود اين جمله معترضه است كه مؤكد خشيت است و اقامة صلوة چه اين هر دو از جمله تزكيه است‌ وَ إِلَى اللَّهِ الْمَصِيرُ و بسوى خداست بازگشت همه پس اهل تزكيه را پاداش خواهد داد و بدانكه وجه اتصال اين آيه بما قبل از اين حيثيت است كه چون آيه ان يشأ يذهبكم متضمن غضب او سبحانه است بر اهل كفر پس اين آيه كه منطوى برانذار است از اهوال قيامة مناسب‌