مراد آنست كه اعراض از مثل آيات حقتعالى در وضوح و اناره آن و ارشاد آن بصراط مستقيم و طريق قويم و فوز بسعادت عظمى بعد از تذكير بآن مستبعد است در عقل كما تقول لصاحبك وجدت مثل تلك الفرصة ثم لم تنتهزها كه مراد استبعاد است از ترك انتهاز إِنَّا مِنَ الْمُجْرِمِينَ‌ بدرستى كه ما از مشركان‌ مُنْتَقِمُونَ‌ انتقام كشندگانيم بهلاكت و عذاب چه جاى انتقام به آن كسى كه او اظلم از هر ظالمى باشد پس ايثار انا من المجرمين منتقمون بر أنا منه منتقمون بجهت افاده اينست كه هر گاه كه حقتعالى از جميع مجرمان انتقام كشد پس اگر كسى اظلم از ايشان باشد نصيب انتقام آن بر وجه اوفر و اتم خواهد بود و اگر منه ميگفت مفيد اين معنى نميبود و چون مشركان قريش با وجود آيات واضحه تكذيب پيغمبر (ص) ميكردند و آن حضرت بجهت آن بسيار مغموم مى‌شد حقتعالى بجهت تسليه خواطر عاطر رسيد عالميان و وعيد مكذبان وى را از قصه موسى و تكذيب قوم او تنبيه نموده فرمود كه‌ وَ لَقَدْ آتَيْنا مُوسَى الْكِتابَ‌ و بتحقيق كه داديم موسى را تورية چنان كه داديم ترا قرآن‌ فَلا تَكُنْ فِي مِرْيَةٍ پس مباش در شك‌ مِنْ لِقائِهِ‌ از ديدن تو كتاب قرآن را كقوله و انك لنلقى القرآن در كشاف آورده كه كتاب اسم جنس است و ضمير در لقائه راجع به آن و مراد به آن تورية است و باعتبار مرجع مراد قرآنست فكانه قال انا آتينا موسى مثل ما آتيناك من الكتاب و القيناه مثل ما القيناك و من الوحى فلا تك فى شك من انك لقيت مثله و نظيره كقوله‌ فَإِنْ كُنْتَ فِي شَكٍّ مِمَّا أَنْزَلْنا إِلَيْكَ فَسْئَلِ الَّذِينَ يَقْرَؤُنَ الْكِتابَ مِنْ قَبْلِكَ‌ و نحو قوله و انك لتلقى القرآن من لدن حكيم عليهم و قوله و نخرج له يوم القيمة كتابا يلقاه منشور او گويند مراد بضمير لقائه نيز كتاب تورية است يعنى شك مكن در تلقى موسى تورية را از خدا برضا و قبول و نزد ابن عباس ضمير راجع بموسى است يعنى بلا شك و شبهه تو ملاقات خواهى كرد با موسى در دنيا چنان كه در وسيط آورده كه حق سبحانه وعده داده بود حضرت رسالت (ص) را كه پيش از آنكه از دنيا رحلت كنى موسى را خواهى ديد اينجا بجهت تاكيد همان وعده ميگويد كه شك مكن در لقاى تو وى را و در وقتى كه آن حضرت را بمعراج بردند موسى را در آسمان ششم ديد هم در وقت عروج و هم بوقت نزول و در حديث آمده كه‌

رايت ليلة اسرى لى موسى رجلا آدم طولا جعدا كانه من رجال شتوة و رايت عيسى ابن مريم رجلا مربوع الخلق الى الحمرة و البياض بسط الراس‌

يعنى حضرت رسالت (ص) فرمود كه در شبى كه مرا به آسمان بردند موسى را ديدم دراز بالا و جعد موى گوييا از مردان شنواست و ديدم عيسى را مردى ميانه بالا مايل بسفيدى و سرخى و موهاى سر او فروهشته و گويند مراد ملاقات آن حضرت است با موسى در آخرت و نزد حسن مراد آنست كه زود باشد كه با وى ملاقات كنى هم چنان كه‌