تفسير منهج الصادقين فى الزام المخالفين - كاشانى، ملا فتح الله - الصفحة ١٥٠ - سوره العنكبوت(٢٩) آيات ٥٠ تا ٦٩
الْمَوْتِ هر نفسى چشنده مرگست و مرگ بهمه جا و بهمه كس خواهد رسيد در هر موضعى كه باشد خواه در وطن و خواه در غربت ثُمَّ إِلَيْنا پس بسوى جز او پاداش ما تُرْجَعُونَ باز گرديده خواهند شد و حفص بخطاب ميخواند يعنى شما بازگرديده خواهيد شد بجزاى ما پس بدار الشرك اقامت نبايد كرد و روى بكعبه امان يعنى آستانه مشرفه پيغمبر آخر الزمان بايد آورد تا در آنجا بفراغت تمام بعبادت ملك علام مشغول شده ساز آخرت سازيد و مستعد آن شويد كه مرگ در قفا است و هم چنين در هر موضعى كه اظهار شعاير ايمان نتوان كرد واجبست كه از آنجا نقل ببلدى ديگر كنند كه بدون خوف انجا اظهار آن توان كرد (هكذا قول علماء الأئمه و مجتهديهم رضوان اللَّه عليهم) وَ الَّذِينَ آمَنُوا و آنان كه گرويدند بخدا و رسول وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ و كردند عملهاى شايسته يعنى اداى فرايض كردند لَنُبَوِّئَنَّهُمْ هر آينه فرود آريم و جاى دهيم ايشان را مِنَ الْجَنَّةِ از بهشت غُرَفاً بمنزلهاى بلند و غرفهاى ارجمند كه تَجْرِي ميرود پيوسته مِنْ تَحْتِهَا الْأَنْهارُ از زير آن غرفها جويها خالِدِينَ در حالتى كه جاويد باشند فِيها در آن غرفهها يا بهشت نِعْمَ أَجْرُ الْعامِلِينَ نيكو است بهشت مزد عملكنندهگان حذف مخصوص بمدح بجهة دلالت كلام ما قبلست بر آن ابن عباس در تفسير اين آيه فرموده لنسكننهم غرف الدر و الزبرجد و الياقوت و لننزلنهم قصور الجنة خالدين فيها ببقاء اللَّه نعم اجر العاملين للَّه الغرف هر آينه ساكن گردانيم ايشان را در قصرها و غرفهايى كه از در و ياقوت و زبر جد باشد و فرود آريم ايشان را در قصرهاى بهشت كه باقى باشد در آن ببقاى خداى يعنى هميشه آنجا باشند كه هرگز گرد فنا و زوال بدامن ايشان نرسد و نيكو مزد كار كنندگان است از براى خدا آن غرفها بعد از آن در وصف عاملان ميفرمايد الَّذِينَ صَبَرُوا عاملان آنانند كه شكيبايى ورزند بر آزار مشركان و هجرت از اوطان و غير آن از نوايب و مصايب زمان و متاعب دوران و تحمل مشاق تكاليف بر عبادت رحمن و از صبر بر ترك عصيان وَ عَلى رَبِّهِمْ و بر پروردگار خود نه بر غير او يَتَوَكَّلُونَ توكل كنند و كار خود را بدو سپارند آوردهاند كه مؤمنان مكه چون اين آيه را شنيدند عزم هجرت بمدينه كردند و در اثناى راه ايشان را اين دغدغه دست داد كه در بلدى كه ما را در آن اسباب معيشت مهيا نباشد چگونه توان بود آيه آمد كه وَ كَأَيِّنْ مِنْ دَابَّةٍ و بسيار از جنبندگان كه بهيچ وجه لا تَحْمِلُ رِزْقَهَا بر نمىدارند روزى خود را يعنى طاقت و قوت برداشتن آن ندارند و بجهت