اصول فقه شيعه - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٣٤ - تحقيق مرحوم آخوند و رجوع ايشان از كلام سابق

نپذيرفتيم. ما گفتيم «هذا الكتاب شي‌ء عجيب» درست است ولى «هذا الكتاب أمر عجيب» درست نيست و عرف آن را نمى‌پسندد. به‌هرحال اين اشكال اگرچه مستلزم تخطئه كردن حرف مرحوم آخوند است ولى ما خيلى برآن پافشارى نمى‌كنيم. ثانياً: مرحوم نائينى فرموده است: «عنوان «اهميت» فى‌الجمله در مفهوم امر دخالت دارد». لازمه اين حرف اين است كه اگر ما خواستيم امر را به دو قسم مهم و غير مهم تقسيم كنيم، چنين تقسيمى باطل باشد. درحالى‌كه اين تقسيم، يك تقسيم عرفى صحيح است و حتى اگر امر در معناى حقيقى هم استعمال شده باشد، تقسيم درستى است. اگر «اهميت» در ماهيت امر مطرح باشد چگونه مى‌توان امر را به دو قسم مهم و غير مهم تقسيم كرد؟ بلكه لازمه دخالت «اهميت» در معناى امر اين است كه اگر شما گفتيد: «امروز امر غير مهمى اتفاق افتاد» مرتكب تناقض شده باشيد، چون از طرفى در متن معناى «أمر» عنوان اهميت خوابيده است و از طرفى شما امر را به غير مهم توصيف مى‌كنيد يا اينكه لااقل بايد مسأله نسبيت را در اينجا مطرح كنيد. درحالى‌كه ما مى‌بينيم اين توصيف صحيح است و مسأله نسبيّت هم در اينجا مطرح نيست.

تحقيق مرحوم آخوند و رجوع ايشان از كلام سابق‌

بعد از راهى كه ما پيموديم دچار مشكلى هستيم زيرا ما هم اشتراك لفظى و هم اشتراك معنوى را مورد مناقشه قرار داديم. پس چه بايد كرد؟ مرحوم آخوند ابتدا مى‌فرمايد: «لا يبعد دعوى كونه حقيقة في الطلب في الجملة و الشي‌ء» [١] يعنى بعيد نيست كه امر به‌صورت اشتراك لفظى بين دو معنا باشد: يكى طلب فى‌الجمله و ديگرى شى‌ء. سپس معناى اصطلاحى امر را مطرح كرده و دوباره به مطلب اصلى برمى‌گردد و مى‌فرمايد: معناى اصطلاحى يك معناى حادثى‌

[١]- كفاية الاصول، ج ١، ص ٩٠