اصول فقه شيعه - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١٨ - كلام مرحوم آخوند

به‌معناى حادثه است. ٧- غرض: مثل اينكه شما به منزل دوستتان مى‌رويد و مى‌گوييد: «جئتك لأمرٍ كذا» يعنى «جئتك لغرضِ كذا».

كلام مرحوم آخوند

مرحوم آخوند ابتدا در مورد معناى هفتم «امر» مى‌فرمايد: در اينجا اشتباهى در كار است زيرا كسى كه مى‌خواهد بگويد «امر» به‌معناى غرض است، قاعدتاً مى‌خواهد بگويد: ما مى‌توانيم «امر» را برداشته و به‌جاى آن كلمه «غرض» را بگذاريم، همان‌طور كه در معانى گذشته به اين صورت عمل مى‌شد.

درحالى‌كه مسئله، اين‌گونه نيست، زيرا ما معناى «غرض» را از لام استفاده مى‌كنيم. اگر از ما در مورد معناى لام سؤال كنند مى‌گوييم: «اين لام، لام غايت است». لام غايت، غرض و هدف را افاده مى‌دهد. بنابراين غرض، از لام غايت استفاده مى‌شود. و مجرور لام- يعنى امر- يكى از مصاديق غرض است، مثلًا اگر غرض اين باشد كه شما از دوست خودتان پولى قرض كنيد، قرض كردن اين پول، مجرور لام است و كلمه «امر» به‌معناى پول قرض كردن است. البته نه اينكه «امر» به‌معناى پول قرض كردن باشد بلكه «امر» به‌معناى «شى‌ء» است و با انضمام كلمه «لام» فهميده مى‌شود كه اين «شى‌ء»، متعلّق غرض قرار گرفته است. و شى‌ء متعلّق غرض، همان پول قرض كردن است. در نتيجه، غرض، از لام استفاده مى‌شود و ارتباطى به امر ندارد و غرض اين است كه شما از رفيقتان پول قرض كنيد، پس پول قرض كردن به‌عنوان مصداق غرض مطرح است. و به تعبير مرحوم آخوند در اينجا اشتباه مفهوم به مصداق پيش آمده است. يعنى چون در اينجا ديده‌اند «امر» به‌عنوان مصداق غرض مطرح است، اين مصداق را با مفهوم اشتباه كرده‌اند و خيال كرده‌اند در اينجا مفهوم «الغرض»- به‌جاى مصداق- مطرح است.