اصول فقه شيعه - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١٧ - مناقشه مرحوم بروجردى در معناى پنجم

فِرعون برشيدٍ) [١] گفته شده است: «أمر به‌معناى «كار» است يعنى كار فرعون، كار عاقلانه‌اى نيست». ٥- فعل عجيب: گاهى «أمر» به‌معناى «فعل عجيب» به‌كارمى‌رود و آن در جايى است كه خصوصيت شگفت‌آورى در فعل وجود داشته باشد، مثلًا در مورد آيه شريفه (فلمّا جاء أمرنا جعلنا عاليها سافلها) [٢] گفته شده است كه «أمر» به‌معناى «كار عجيب» است و آن «كار عجيب» همان (جعلنا عاليها سافلها) است.

مناقشه مرحوم بروجردى در معناى پنجم:

مرحوم بروجردى مى‌فرمايد: آنچه به‌معناى «فعل عجيب» مى‌آيد عبارت از «امر»- به كسر همزه- است. مثلًا در جريان برخورد حضرت موسى عليه السلام با آن مرد الهى، وقتى آن مرد بزرگ الهى اقدام به سوراخ كردن كشتى نمود، حضرت موسى عليه السلام به او گفت: (أ خَرَقْتَها لِتُغْرِقَ أهلَها لَقَد جِئتَ شَيئاً إمراً)، [٣] در اينجا «إمر» به‌معناى «عجيب» است. مرحوم بروجردى مى‌فرمايد: امّا «امر» در آيه شريفه (فلمّا جاء أمرُنا جعلنا عاليها سافلها) [٤] به‌معناى «طلب» است يعنى وقتى دستور و فرمان ما آمد. در اين صورت جمله (جعلنا عاليها سافلها) به‌عنوان تحقق اين دستور الهى است. ايشان مى‌فرمايد: در آيه شريفه (و ما أمر فرعون برشيد) [٥] نيز بعيد نيست «أمر» به‌معناى «طلب» باشد، يعنى أوامر و فرامين فرعون عاقلانه نيست. [٦] ٦- حادثه: مثل اينكه گفته شود: «وقع في هذا اليوم أمرُ كذا»، كه در اينجا «أمر»

[١]- هود: ٩٧

[٢]- هود: ٨٢

[٣]- كهف: ٧١

[٤]- هود: ٨٢

[٥]- هود: ٩٧

[٦]- نهاية الاصول، ج ١، ص ٨٥