إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١٨٠ - اصل اولى در امارات حجيت است يا عدم حجيت؟

أصلا، كما أشرنا إليه آنفا.

فبيان عدم صحة الالتزام مع الشك في التعبد، و عدم جواز إسناده إليه تعالى غير مرتبط بالمقام، فلا يكون الاستدلال عليه بمهم، كما أتعب به شيخنا العلامة- أعلى اللّه مقامه- نفسه الزكية، بما أطنب من النقض و الإبرام، فراجعه بما علقناه‌ [١] عليه، و تأمل.

و قد انقدح- بما ذكرنا- أن الصواب فيما هو المهم في الباب ما ذكرنا في تقرير الأصل، فتدبر جيدا(١).

[١] (١)مرحوم شيخ انصارى‌ [٢] براى اثبات اين مطلب راه ديگرى را پيموده‌اند كه:

معناى اينكه اماره و خبر واحد حجّت است، يك اثر مهمّش اين است كه من و شما بتوانيم به مفاد آن التزام قلبى پيدا كنيم.

و ديگر اينكه بتوانيم آن مفاد را به خداوند هم نسبت بدهيم. مثلا اگر خبر زراره دلالت بر وجوب نماز جمعه كرد، من و شما بتوانيم بگوئيم وجوب نماز جمعه حكم الهى است و بتوانيم آن را به خداوند مستند كنيم.

سپس مرحوم شيخ مى‌فرمايند: اگر يك اماره مشكوك الحجّيّة داشته باشيم كه دليلى بر حجّيّت آن در دست نداشته باشيم چگونه مى‌توانيم التزام قلبى به مفاد آن پيدا كنيم و چگونه مى‌توانيم مفاد آن را به خداوند مستند نمائيم.

اين نسبت بدون علم به خداوند است‌ قُلْ آللَّهُ أَذِنَ لَكُمْ أَمْ عَلَى اللَّهِ تَفْتَرُونَ. [٣]

بنابراين مرحوم شيخ مى‌فرمايند از آيات و روايات استفاده مى‌شود كه انسان در صورت شك نمى‌تواند ملتزم به حكمى بشود و نمى‌تواند آن را به خداوند نسبت بدهد زيرا اين افتراء نسبت به خداوند سبحان است.

[١]ر. ك، حاشيه بر فرائد الاصول/ ٤٤.

[٢]ر. ك، فرائد الاصول/ ٣٠.

[٣]سوره يونس ٥٩.