إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٤٦١ - نظر مصنف درباره اخبار من بلغ

استحباب احتياط مى‌كند مصنّف مى‌فرمايند: نياز به چنين حمل و تقييدى نمى‌باشد و حمل مطلق بر مقيّد، در مواردى است كه بين آن دو، منافات باشد. مثال: اعتق رقبة (مطلق)- لا تعتق رقبة كافرة (مقيّد) كه در اين صورت بين اين دو منافات است لذا مطلق را حمل بر مقيّد مى‌كنيم.

امّا اگر مولى چنين گفت: «من اعتق رقبة فله كذا» و در مورد ديگر چنين گفت: من اعتق رقبة مؤمنة فله كذا» در دو مثال اخير، چه منافاتى بين دو دليل وجود دارد كه مطلق را حمل بر مقيّد كنيم؟

آيا مانعى دارد كه عتق رقبه، به نحو مطلق، داراى پاداش و ثواب باشد و همچنين «عتق رقبه مؤمنه» هم ثواب داشته باشد؟ خير لذا مى‌گوئيم صحيحه هشام، به اطلاق خود باقى است و دلالت بر استحباب «نفس عمل» مى‌كند. و «نفس عمل» به دنبال بلوغ خبر، اجر و ثواب دارد و «بلوغ خبر» داعى در تحقّق عمل است نه قيد عمل.

و چنانچه انسان «طلبا لقول النّبى صلّى اللّه عليه و آله» و يا «التماسا للثّواب»، عمل را اتيان نمايد، اگرچه انقياد است امّا مى‌گوئيم دلالت مى‌كند كه «نفس عمل» داراى ثواب و مستحب است و چون منافاتى بين آن دو دسته روايت نيست، پس صحيحه هشام به اطلاق خود باقى است.

مصنّف مى‌فرمايند اخبار من بلغ هم‌وزن و برابر اخبار تسريح لحيه‌[٤] هستند با اين كه در مورد شانه زدن محاسن «امر» نداريم امّا از ترتّب ثواب برآن عمل ما استحباب آن عمل را كشف مى‌كنيم.

به عبارت ديگر همان‌طور كه در مورد تسريح لحيه ما از ترتّب ثواب استحباب «عمل» را كشف مى‌كنيم در مورد اخبار من بلغ هم از ترتّب ثواب استحباب «عمل» را