إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٣٩٣ - حديث«سعه»

مع امكان أن يقال: ترك ما احتمل وجوبه مما لم يعرف حرمته، فهو حلال (١)

تأمل(٢).

و منها: قوله عليه السّلام (الناس في سعة ما لا يعلمون) فهم في سعة ما لم يعلم، أو ما دام لم يعلم وجوبه أو حرمته، و من الواضح أنه لو كان الاحتياط واجبا لما كانوا في سعة أصلا، فيعارض به ما دل على وجوبه، كما لا يخفى(٣).

روايت مذكور در مورد شبهات تحريميّه وارد شده است امّا بين برائت در شبهه تحريميّه، و برائت در شبهه وجوبيّه ملازمه هست يعنى هركسى در شبهه تحريميّه قائل به برائت است در شبهه وجوبيّه هم مسلّما برائت را پذيرفته است لذا از راه عدم الفصل استدلال به حديث مذكور در ما نحن فيه (شبهات حكميّه) را تكميل مى‌نمائيم.

(١)مرحوم آقاى آخوند براى اينكه شبهات وجوبيّه را در مدلول حديث مذكور قرار دهند راه ديگرى را بيان مى‌كنند كه: ممكن است ما تمام شبهات وجوبيّه را به شبهات تحريميّه، مبدّل كنيم و بگوئيم:

ترك واجب حرام است، و در شبهه وجوبيّه اگر به جاى فعل، جانب ترك را ترجيح دهيم يك شبهه تحريميّه بوجود مى‌آيد.

(٢)اشاره به بطلان راه اخير است.

٤- حديث «سعه»

(٣)- روايت ديگرى كه مرحوم آقاى آخوند در بحث برائت به آن تمسّك مى‌كنند عبارتست از:

«النّاس فى سعة ما لا يعلمون» [١].

[١]وسائل الشيعة ج ٢/ باب ٥٠ از ابواب نجاست روايت ١١ (قريب به اين مضمون).