إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٤١٧ - جواب از اخبار احتياط

مع أن هناك قرائن دالة على أنه للإرشاد، فيختلف إيجابا و استحبابا حسب اختلاف ما يرشد إليه. و يؤيده أنه لو لم يكن للإرشاد يوجب تخصيصه لا محالة ببعض الشبهات إجماعا، مع أنه آب عن التخصيص قطعا(١).

بيان ذلك: اوّلا اخبار احتياط ظهور در وجوب احتياط دارند و مى‌گويند «احتط لدينك» (بصيغه امر) و بعضى اين ظهور را محل اشكال قرار داده‌اند.

امّا اخبار دالّ بر حلّيّت، اظهر مى‌باشند، بلكه صراحت بر حلّيّت در مشتبهات دارند.

ثانيا: اخبار دالّ بر حلّيّت، اخص از اخبار دالّ بر وجوب احتياط است يعنى:

اخبار دالّ بر احتياط مى‌گويد: در موارد زير بايد احتياط كرد:

١در شبهات بدويّه قبل الفحص ٢- شبهات بدويّه بعد الفحص، ٣- در شبهات توأم با علم اجمالى.

امّا مفاد اخبار دالّ بر حلّيّت اين است كه: در شبهات بعد الفحص مى‌توان قائل به اباحه و برائت شد و شامل شبهات مقرونه و شبهات قبل از فحص نمى‌شود.

نتيجه: در مقام تعارض- عام و خاص- ظاهر و اظهر- نصّ و ظاهر و غيره، بايد خاص، اظهر و نص را مقدّم داشت لذا مى‌گوئيم: شبهات بدويّه بعد الفحص را به وسيله اخبار «حل» از عموم اخبار احتياط خارج مى‌نمائيم و در اين مورد مى‌توانيم به اصل برائت تمسّك كنيم و در دو [١] مورد ديگر ما هم قائل به وجوب احتياط مى‌شويم.

(١)بعلاوه مصنّف مى‌فرمايند ما قرائنى داريم كه اخبار دالّ بر احتياط، امرشان ارشادى است‌ [٢] و اوامر ارشادى به لحاظ مرشد اليه متفاوت مى‌باشند اگر مرشد اليه واجب‌

[١]شبهات بدويّه قبل الفحص، و شبهات مقرون به علم اجمالى.

[٢]و دلالت بر وجوب احتياط نمى‌كند.