إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٣٠٠ - ايراد بر مصنف

١- كلمه «اذن» به‌معناى تصديق و تأييد تعبّدى نمى‌باشد زيرا بدنبال آن خداوند مى‌فرمايد يؤمن للمؤمنين، در اين آيه چنين نيست كه اذن يك معنايى داشته باشد و تصديق مؤمنين هم معناى ديگر داشته باشد بلكه ظاهر، اين است كه يؤمن للمؤمنين تعبير ديگرى از كلمه اذن است.

معناى كلمه اذن، يعنى كسى كه زود قطع پيدا مى‌كند و به اصطلاح زودباور است، وقتى معناى اذن چنين باشد آيه ارتباطى به حجّيّت خبر واحد ندارد زيرا در مورد خبر واحد تصديق مخبر مطرح است و لو قطع هم براى مخبر له حاصل نشود كما اينكه خبر واحد افاده علم هم نمى‌كند بلكه سبب حصول ظن براى انسان مى‌شود.

ايراد بر مصنّف‌

افراد معمولى اگر سريع قطع پيدا كنند و خوش‌باور باشند شايد اين خصلت براى آنها مدحى باشد امّا يك پيغمبر يا وصىّ پيغمبر و يك زمامدار مسلمين اگر بدون تحقيق، قطع برايش حاصل شود حسنى ندارد و فضيلتى محسوب نمى‌شود پس چرا مرحوم آقاى آخوند فرمود معناى «اذن» سريع قطع پيدا كردن است؟

اين اشكال را چنين توجيه كرده‌اند. معناى زود قطع پيدا كردن اين نيست كه واقعا و حقيقتا براى چنين افراد قطع حاصل مى‌شود بلكه مقصود اين است كه اين افراد خود را زودباور معرّفى مى‌كنند تا در طرف مقابلشان عكس‌العملى پيدا نشود.

مخصوصا در مورد آيه وقتى نمّام به پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله عرض كرد من نمّامى نكرده‌ام پيغمبر صلّى اللّه عليه و آله فرمودند بسيار خوب، تو نمّامى نكرده‌اى و عكس العمل سوئى در مقابل او نشان ندادند.

إيضاح الكفاية ؛ ج‌٤ ؛ ص٣٠١