إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٢٥٠ - كلام صاحب فصول

و عليه لا يكاد يفيد في ذلك- أي كون هذه المسألة أصولية- تجشم دعوى أن البحث عن دليلية الدليل بحث عن أحوال الدليل؛ ضرورة أن البحث في المسألة ليس عن دليلية الأدلة، بل عن حجية الخبر الحاكى عنها(١).

مثال: صلاة الجمعة قام على وجوبها خبر الواحد (صغرا). و كلّ حكم قام عليه الخبر الواحد فهو ثابت (كبرا). فالوجوب لصلاة الجمعة ثابت.

ما كارى به اين مطلب نداريم كه آيا: در علم اصول بايد از عوارض ادله اربعه (كتاب، سنّت، عقل و اجماع) بحث كرد؟ ما موضوع علم اصول را خصوص ادله اربعه نمى‌دانيم تا گرفتار مشكلى بشويم.

اگرچه مشهور مى‌گويند موضوع علم اصول ادله اربعه است.

پس ما از طرفى موضوع علم اصول را توسعه داديم و از طرفى ملاك مسئله اصولى را براى شما بيان كرديم و در نتيجه:

بحث از حجّيّت خبر واحد از مسائل علم اصول است.

كلام صاحب فصول‌

(١)- مرحوم صاحب فصول مى‌فرمايند [١]: موضوع علم اصول، ادله اربعه است و محمولش خواه دليليّت اين ادله باشد يا ساير جهاتى كه به اين ادله ارتباط دارد و ما كه در خبر واحد بحث از دليليّت آن مى‌كنيم، اين هم داخل در علم اصول است.

ما در اين صورت از ايشان سؤال مى‌كنيم:

ما در خبر واحد بحث از دليليّت دليل مى‌كنيم و مى‌گوئيم خبر الواحد حجّة ام لا در حالى كه ظاهر ادله اربعه اين است كه ادله با وصف دليليّت موضوعيّت دارند يعنى با حفظ اينكه دلالتشان مسلّم هست موضوع علم اصول هستند.

[١]ر. ك فصول ١٢.