إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٢٥١ - كلام شيخ اعظم

كما لا يكاد يفيد عليه تجشم دعوى أن مرجع هذه المسألة إلى أن السنة- و هي قول الحجة أو فعله أو تقريره- هل تثبت بخبر الواحد، أو لا تثبت إلا بما يفيد القطع من التواتر أو القرينة؟(١).

بفرمائيد در خبر واحد ما بحث از كداميك عوارض ادله مى‌كنيم؟

لذا مرحوم صاحب فصول مجبور شده‌اند كه بگويند موضوع علم اصول ذوات ادله است يعنى موضوع علم اصول خود كتاب با قطع نظر از دليليّتش هست.

خود سنّت با قطع نظر از دليليّتش هست.

خود اجماع با قطع نظر از اعتبار و دليليّتش هست.

بنابراين هركجا از دليليّت اين ادله بحث مى‌كنيم، اين بحث از عوارض دليل و عوارض موضوع است.

جواب مرحوم مصنّف به مرحوم صاحب فصول: اين خبر واحدى كه ما بحث از دليليّتش مى‌كنيم، كداميك از ادله اربعه است؟ آيا سنّت است؟

مقصود از سنّت، قول و فعل و تقرير معصوم عليه السّلام است و ما در خبر واحد بحث از حجّيّت قول امام و معصوم عليه السّلام نمى‌كنيم بلكه بحث مى‌كنيم آيا خبر زراره حجّيّت دارد يا نه.

خبر زراره كداميك از ادله اربعه است كه شما مى‌گوئيد بحث از دليليّتش هم بحث از عوارض دليل و يكى از مسائل علم اصول مى‌باشد.

بحث در حجّيّت قول امام يك بحث كلامى است و ربطى به علم اصول ندارد.

كلام شيخ اعظم‌

(١)- مرحوم شيخ‌ [١] باتوجّه به اين اشكالى كه بر صاحب فصول وارد بوده است‌

[١]ر. ك فرائد الاصول/ ٦٧.