إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٣٥٣ - نقد و بررسى مقدمه چهارم دليل انسداد

و اما المقدّمة الرابعة: فهي بالنسبة إلى عدم وجوب الاحتياط التام بلا كلام، فيما يوجب عسره اختلال النظام(١).

نداشته باشيم در ما نحن فيه ما يقين داريم كه بايد احتياط كرد لذا مى‌گوئيم عقاب بر تكاليف هم بلا بيان و قبيح نمى‌باشد.

سؤال: شما از چه طريقى علم به لزوم احتياط پيدا كرديد؟

جواب: از علّت معلول را كشف كرديم باين ترتيب كه: از اهميّت شارع نسبت به تكاليف كشف كرديم بايد احتياط كرد چون شارع مقدّس نسبت به تكاليف، اهمّيّت فراوان قائل شده است پس كشف مى‌كنيم كه او راضى نيست تكاليف مهمل گذاشته شود لذا بايد احتياط كرد.

صحيح نيست كه شارع اين همه نسبت به تكاليف اهمّيّت بدهد و در عين حال بگويد: اگر نسبت به تكاليف، علم پيدا نكرديد، احتياط واجب نيست.

و لو كان ببعض المحتملات‌ [١].

به علاوه صحيح است كه كسى ادّعا كند: در حال انسداد باب علم و علمى اجماع قائم شده است بر اينكه اهمال تكاليف جايز نيست. لذا مى‌گوئيم وقتى وجوب احتياط را كشف كرديم عقاب هم بلا بيان نمى‌باشد.

نقد و بررسى مقدّمه چهارم دليل انسداد

(١)- خلاصه مقدّمه چهارم: احتياط تام‌ [٢] اگر سبب اختلال نظام بشود، جايز نمى‌باشد و رجوع به اصول عمليّه يا مجتهد انفتاحى هم جايز نيست.

[١]چون احتياط تام ممكن نيست در بعضى از محتملات احتياط مى‌كنيم (در مظنونات احتياط مى‌كنيم نه در مشكوكات و موهومات).

[٢]يعنى عمل نمودن به تمام مظنونات، مشكوكات و موهومات.