إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ١٦٥ - اما جواب اشكال

ثبت و ضبط مى‌گردد.

٣مرحله فعليّت: بعد از مرحله انشا، مرحله بعث و زجر است و حكم به مرحله تحريك بر انجام (در واجبات در خارج) و تحريك بر اجتناب (در محرّمات در خارج) مى‌رسد كه مرحوم آقاى آخوند اين مرحله را به دو مرتبه تقسيم مى‌كنند.

الف- مرحله فعليّت تعليقيّه يا به تعبير ديگر مرحله فعليّت لو علم: حكم از مرحله انشا به مرحله اجرا گذاشته مى‌شود لكن در اين مرحله يك قيد وجود دارد و قيدش اين است كه اگر مكلّف از راه قطعى يا از طريقى كه به منزله قطع است اطّلاع برآن حكم پيدا كرد، بايد آن حكم را اجرا كند يعنى بعث و زجرش معلّق است- مثل اكرم زيدا إن جاءك.

ب- مرحله فعليّت حتميّه: همان‌طور كه گفتيم اگر آن قيد حاصل شد، فعليّت تعليقيّه به فعليّت حتميّه مى‌رسد. آن‌وقت بايد برطبق آن حكم عمل نمود.

٤مرحله تنجّز: بعد از مراحل فوق حكم به مرحله تنجّز مى‌رسد يعنى اگر مخالفتى با آن بشود مكلّف عذرى ندارد و خداوند مى‌تواند او را عقاب نمايد بنابراين مرحوم آقاى آخوند مجموعا در احكام، پنج مرحله درست كردند.

١مرحله اقتضا ٢- مرحله انشا ٣- مرحله فعليّت تعليقيه ٤- مرحله فعليّت حتميّه ٥- مرحله تنجّز.

امّا جواب اشكال‌

آن حرمت واقعيّه، مرحله انشا را گذرانده است و به مرحله فعليّت تعليقيّه (لو علم) رسيده است يعنى معلّق عليه آن حاصل نشده است زيرا كسى بدليل اصالة الاباحه رجوع مى‌كند كه علم به حرمت شرب تتن پيدا نكرده است و دليل اصالة الاباحه شامل فرد عالم نمى‌شود و مخصوص جاهل و شاك مى‌باشد بنابراين در نفس نبى يا امام اين معنى منقدح شده است كه يك مصلحتى در خود اين تعليق، ترخيص و اباحه هست و در نفس امام و نبى، زجر صراحتى و تحريم صراحتى كه نسبت به شرب خمر در مورد جاهل تحقّق‌