إيضاح الكفاية - فاضل لنكرانى، محمد - الصفحة ٣٧٣ - كيفيت استدلال به آيه

اما الكتاب: فبآيات أظهرها قوله تعالى: وَ ما كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّى نَبْعَثَ رَسُولًا (١)

جايز مى‌باشد (خواه منشأ شك، فقدان نص، اجمال نص، يا تعارض نصّين باشد).

دليل قرآنى بر اعتبار اصل برائت‌

(١)- به آيات متعدّدى از قرآن شريف براى اعتبار اصل برائت استدلال شده است ولى مرحوم مصنّف مى‌فرمايند، ما به آيه‌اى كه دلالتش اظهر و روشن‌تر از ساير آيات است تمسّك مى‌كنيم و آن اينست:

... وَ ما كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّى نَبْعَثَ رَسُولًا. [١]

برنامه و روش ما اين نبوده است كه فرد يا گروهى را عذاب كنيم مگر اينكه رسولى بر آنها بفرستيم (كه فرستادن رسول كنايه از بيان و اتمام حجّت است).

ضمنا تذكّر اين نكته لازم است كه عذاب نكردن قبل از بيان و بعث رسول يك برنامه و سنّت الهى است و تنها اختصاص به زمان و اقوام گذشته ندارد.

كيفيّت استدلال به آيه‌

كبرى: تا تكليف بيان نشود خداوند كسى را عذاب نمى‌كند.

صغرى: در شبهات وجوبيّه و تحريميّه حكم الهى براى ما بيان نشده است زيرا اگر بيان شده بود ما شك نمى‌كرديم.

نتيجه: در شبهات وجوبيّه و تحريميّه چون تكليف بيان نشده است ما از عقوبت ايمن هستيم و مى‌توانيم مشكوك الوجوب‌ [٢] را ترك و مشكوك الحرمه‌ [٣] را اتيان نمائيم‌ [٤].

[١]سوره اسراء/ ١٥.

[٢]مانند دعا عند رؤية الهلال.

[٣]مانند شرب تتن.

[٤]تذكّر: ما در مباحث آينده براى يكى از اين دو مثال مى‌زنيم.