٨. افراد فراوانى در كشورها همه ساله فارغ التحصيل مى‌شوند و با يك دنيا اميد و آرزو به جامعه قدم مى‌نهند و مى‌دانيم كه در راستاى دستيابى آنان به چنين مرحله‌اى چقدر وقت، صرف شده و ثروت هنگفتى هزينه گرديده؛ ولى پس از فارغ التحصيلى اولين چيزى كه دغدغه فكرى آنان را تشكيل مى‌دهد مسئله كاريابى است.

٩. امروز اين مطلب ثابت شده كه در بعضى از جوامع، سالانه به بهانه تعديل قيمت‌ها و ثبات نرخ‌ها ميليون‌ها تن ارزاق عمومى مردم به دريا ريخته مى‌شود، در حالى كه با برنامه‌ريزى صحيحى مى‌توان جلوى اين اسرافكارى را گرفت.

١٠. سالانه هزاران جنگ افزار به فروش مى‌رسد و حتى جهت ايجاد بازار فروش آنها به جنگ‌ها و اختلاف‌ها دامن زده مى‌شود، در حالى كه دست‌كم قسمت مهمى از آن قابل پيش‌گيرى است.

١١. اسرافكارى‌هايى كه امروز در ارتباطات جمعى صورت مى‌گيرد، بر كسى پوشيده نيست.

برنامه‌هاى بى‌محتوا يا مخرب كه زندگى انسان‌ها- مخصوصاً نسل جوان را- به خطر مى‌افكند. از راه ماهواره و راديو و تلويزيون و جرايد و كتاب‌ها امرى عادى از اسرافكارى روزگار ماست.

١٢. كنگره‌ها و همايش‌هاى بى‌محتوا كه غالب نهادها گرفتار آن هستند و سرمايه‌هاى كلانى را برباد مى‌دهد، نيز از مصاديق بارز اسراف زمان ماست.

١٣. بعضى از خوردنى‌ها و نوشيدنى‌ها كه بدون هيچ ضرورتى در زندگى روزمره ما راه جسته است نيز از مصاديق اسراف‌اند از جمله: چندى قبل در يكى از رسانه‌ها آمده بود كه روزانه حدود دوميليارد تومان تنها در يك كشور براى سيگار دود مى‌شود و دو برابر اين بودجه صرف درمان بيمارى‌هاى حاصله از طريق مصرف دخانيات مى‌گردد. [سالانه ٥٤ ميليارد نخ سيگار در ايران مصرف مى‌شود. [١]] البته اگر اين بودجه‌ها در مقياس جهانى آن، مورد محاسبه قرار گيرند، سرسام آور خواهد بود. آيا اين‌گونه مصارف از مصاديق روشن اسراف نيست؟!

كوتاه سخن اينكه هر كس به اطراف خود در زندگى روزمره نگاهى كند، جلوه‌ها و مصاديق و اشكال مختلف اسراف را مشاهده مى‌كند كه اگر جهت رفع آن اقدام شود، چهره زندگى دگرگون گشته و جامعه جهانى گام‌هاى مهمى به سوى نيكبختى پيش مى‌رود.

با توجه به آنچه در بالا گفته شد و نمونه‌هاى ديگرى از اين قبيل، عمق تعليمات اسلام در مسئله تحريم اسراف و تبذير و تأكيد براى پرهيز و دورى از آن روشن مى‌شود.

***______________________________

(١). اخبار سراسرى ساعت ٢٠، پانزدهم مرداد ١٣٨٣.