مى‌دانيم هنگامى كه نصّى در كتاب و سنت به طور عام يا خاص در موارد موضوعى نباشد، براى كشف حكم آن به اصول عمليه (اصل برائت، استصحاب، تخيير و احتياط) مراجعه مى‌شود بر حسب شرايطى كه در علم اصول بيان شده است و هر يك در ظرف خاصى جريان مى‌يابد، بنابراين ممكن است مواد غذايى جديدى ابداع شود كه مشمول هيچ يك از نصوص عام و خاص كه در كتاب و سنت آمده نگردد، در اين صورت به وسيله اصل برائت آن را حلال مى‌شمريم. چنين حكمى در موارد استصحاب و احتياط و تخيير نيز جارى است.

گفتار سوم: نمونه‌هايى از مسائل مستحدثه‌

پس از بيان اين اصول كلى و قواعد عام كه براى كشف احكام مسائل مستحدثه بيان شد (و توضيحات ديگرى نيز كه در جلد اوّل اين دائرةالمعارف گذشت) مناسب است به چند نمونه از مسائل مستحدثه اقتصادى براى چگونگى پياده كردن اين اصول اشاره كنيم:

نمونه نخست: بيع زمانى‌

(تايم شِرينگ‌gnirahS emiT )

١. تعريف‌

واژه «gnirahS emiT» در لغت به‌معناى سهم زمانى يا مشاركت زمانى است و در اصطلاح- آنچنان كه در فرهنگ حقوقى‌kcalBذكر شده است-: شكلى از مالكيّت زمان‌بندى شده مال است كه عموماً در اماكن تفريحى و املاك مشاعى رواج دارد كه مخصوص گذران اوقات فراغت است و در آن، چند مالك استحقاق مى‌يابند كه هر كدام براى مدّت معيّنى در هر سال از آن مال استفاده كنند. [١]

٢. انواع مالكيّت زمان‌بندى شده‌

مالكيّت عين به دو صورت مى‌تواند زمان‌بندى شود:

الف. تقسيم ملك مشاع در ميان شركا به صورت تقسيم حقوق انتفاع براى هر كدام از آنها در زمانهاى تعيين شده بر اساس سهام. مثلًا يك ملك مشترك بين دوازده نفر كه همه به مقدار مساوى داراى سهام هستند به دوازده سهم تقسيم شده و براى هر سهم به صورت دائمى به مقدار يك ماه در هر سال حق استفاده از عين داده مى‌شود. (البته با فرض عدم تفاوت ارزش انتفاع در ماه‌هاى سال و در فرض تفاوت، مى‌توانند مثلًا مدت را بيست روز يا چهل روز قرار دهند تا در تمام فصول گردش كند).

در اين نوع از زمان‌بندى، تقسيم ملك مشاع ميان شركا بر اساس اجزاى زمان صورت مى‌گيرد. بر خلاف آنچه كه در املاك مشاع مرسوم است كه خود عين به مقدار سهام مشترك به اجزاى مختلف تقسيم مى‌شود و به هر شريك سهمى به نسبت سهام‌

[١]. به نقل از مجله فقه اهل‌بيت (فارسى)، ش ٢٦.