هزينه‌هايى كه شامل ضروريات زندگى فردى و اجتماعى نيست ولى وجود آن آرامش و آسايش بيشتر را در پى دارد، مصارف در حدّ «كفاف» و رفاه نسبى شمرده مى‌شود. چنان‌كه در بعضى از روايات از آن به «كفاف» ياد شده است.

منظور از كفاف كه در بعضى از روايات با «عفاف» همراه شده‌ [٣]، اين است كه انسان در دنيا به مقدار نيازش قانع باشد و زياده‌طلبى را كنار بگذارد و از اموال حرام چشم بپوشد كه در اين صورت هم قرين آرامش در زندگى دنيا خواهد بود و هم بار او براى آخرت سبك مى‌گردد، چرا كه بيشترين بدبختى انسان از سوى حرص و ولع در افزون‌طلبى است.

در كلامى از اميرمؤمنان على عليه السلام مى‌خوانيم كه بيش از حدّ كفاف نخواهيد:

«لاتسألوا فيها فوق الكفاف‌». [٤]

آن حضرت در كلامى ديگر فرموده‌اند:

«ما فوق الكفاف إسراف‌». [٥]

از نگاه اسلام، توسعه بر اهل وعيال، داشتن زندگى نسبتاً خوب، توأم با آرامش و راحتى و برخوردارى از رفاه نسبى، نه تنها منعى ندارد، بلكه از سعادت انسان شمرده شده، و در محدوده «كفاف» تعريف شده است.

در روايتى از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله مى‌خوانيم:

«إنّ من سعادة المرء المسلم في الدنيا، الجار الصالح والمنزل الواسع و المركب البهي‌ء

؛ از سعادت آدمى در دنيا داشتن همسايه شايسته، منزلى وسيع و مركب راهوار است». [٦]

اسلام حتى، رعايت شأن افراد را در بهره‌گيرى بيشتر از امكانات تا آنجا كه براى حفظ عزت و آبرو لازم است، خارج از محدوده «كفاف» نمى‌داند، لذا در اين بينش، گاهى ميزان مصرف براى افرادى كه از مقام و موقعيت اجتماعى خاصى برخوردار مى‌شوند، متناسب با عرف و زمان تغيير مى‌كند.

از امام على بن موسى الرضا عليه السلام مى‌خوانيم:

«إنّ أهل الضعف من مواليّ يحبّون أن أجلس على اللبود وألبس الخشن وليس يحتمل الزمان ذلك‌

؛ برخى از دوستان كوته‌فكر ما، دوست دارند كه من روى نمد

[١]. نهج‌البلاغه، خطبه ٣٤.

[٢]. ر. ك: پيام امام اميرالمؤمنين عليه السلام، ج ٣، ص ٣٤٦-/ ٣٤٧.

[٣]. كافى، ج ٢، ص ١٤٠، ح ٣.

[٤]. نهج‌البلاغه، خطبه ٤٥.

[٥]. غررالحكم، ح ٩٢٢٢.

[٦]. كنز العمال، ج ١١، ص ٩٢، ح ٣٠٧٥٢.