دائرة المعارف فقه مقارن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠٩ - ب تغذيه مناسب

مصاديق اسراف است پس حكم امور بزرگترى چون مركب‌هاى گران قيمت، خانه وسيع و لباس‌هاى متعدّد و امثال آن در نگاه اسلام چيست؟ آيا برخوردارى از اين مواهب الهى از اسراف شمرده مى‌شود؟

در اين بخش به اين نكته مى‌پردازيم كه اين امور نه تنها اسراف نيست كه ممكن است در نگاه دقيق‌تر خود نوعى اعتدال و اقتصاد به حساب آيد، و در اسلام برخوردارى از اين مواهب تا جايى كه به تجمل و اشرافيت و مصرف‌گرايى نينجامد، اسراف شمرده نمى‌شود.

الف. تهيه امكانات رفاهى‌

در آموزه‌هاى دينى نه تنها برخوردارى از سطح زندگى مناسب همراه با آسايش و رفاه، مذموم و ناپسند نيست، بلكه در روايات مختلف از معصومان عليهم السلام مى‌خوانيم كه چنين زندگى را از خداوند مسئلت مى‌نمودند.

حضرت على عليه السلام در دعايى عرضه مى‌دارد:

«اللّهمّ ... ارزقني رزقاً واسعاً حلالًا طيّباً ... نستعين به على زماننا

؛ خدايا روزى‌اى وسيع به من عطا كن رزقى حلال و پاكيزه ... كه از آن براى برآوردن نيازهاى زمان خود كمك جوييم». [١]

امام باقر عليه السلام عرضه مى‌دارد:

«أسألك اللّهمّ الرّفاهيّة في معيشتي ما أبقيتني‌

؛ خدايا تا زمانى كه زنده‌ام رفاه و آسايش در زندگى را نصيبم فرما». [٢]

نيز آن حضرت در دعايى ديگر مى‌گويد:

«أللّهمّ إنّي أسألك خير المعيشة، معيشةً ... أبلغ بها جميع حاجاتي‌

؛ خداوندا بهترين سطح زندگى را از تو مسئلت مى‌كنم، سطحى كه به همه خواسته‌ها و نيازهايم دست يابم». [٣]

همچنين در دعايى از امام سجاد عليه السلام مى‌خوانيم:

«أللّهمّ إنّي أسألك خير المعيشة، معيشةً أقوى بها على جميع حاجاتي‌

؛ خدايا از تو معيشتى نيك مى‌خواهم، معيشتى كه با آن همه نيازمندى‌هايم را برآورم». [٤]

وسعت بخشيدن به زندگى جهت تأمين نيازهاى خود و خانواده از برجستگى‌هاى دين مبين اسلام است. در حديثى از امام رضا عليه السلام مى‌خوانيم:

«صاحب النعمة يجب عليه التوسعة على عياله‌

؛ كسى كه از امكانات برخوردار است واجب است به زندگى خانواده‌اش وسعت بخشد». [٥]

همچنين از امام سجاد عليه السلام مى‌خوانيم:

«أرضاكم عنداللَّه أسبغكم على عياله‌

؛ پسنديده‌ترين شما نزد خداوند كسى است كه به خانواده‌اش بهتر و بيشتر برسد». [٦]

ب. تغذيه مناسب‌

خوردن غذاى مطبوع در حدّ معقول، هرگز مورد

[١]. مصباح المتهجّد، ص ٤٥٧.

[٢]. همان، ص ١٦٤؛ كافى، ج ٢، ص ٥٨٩.

[٣]. جمال الأسبوع (سيد بن طاووس)، ص ٢٤١؛ بحارالانوار، ج ٨٧، ص ١٢.

[٤]. صحيفه سجاديه، ص ٥٧٢، دعاى پس از نوافل.

[٥]. كافى، ج ٤، ص ١١، ح ٥؛ تحف العقول، ص ٤٤٢.

[٦]. كافى، ج ٤، ص ١١، ح ١، باب كفاية العيال و التوسّع عليهم؛ تحف العقول، ص ٢٧٩.