« «قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِينَةَ اللَّهِ الَّتِى أَخْرَجَ لِعِبَادِهِ وَالطَّيِّبَاتِ مِنَ الرِّزْقِ قُلْ هِىَ لِلَّذِينَ آمَنُوا فِى الْحَيَاةِ الدُّنْيَا خَالِصَةً يَوْمَ الْقِيَامَةِ»؛ (اى پيامبر) بگو زيورهايى كه خداوند براى بندگانش پديد آورده و (نيز) روزى‌هاى پاكيزه را چه كسى حرام گردانيده؟ بگو اين (نعمت‌ها) در زندگى دنيا براى كسانى است كه ايمان آورده‌اند و روز قيامت (نيز) مخصوص آنان مى‌باشد». [١]

از اين آيه استفاده مى‌شود كه تمامى نعمت‌ها در واقع براى اهل ايمان آفريده شده است. هر چند افراد آلوده و ظالم نيز از آن استفاده مى‌كنند ولى شايستگى آن را در واقع ندارند و گويا بهره‌بردارى آنها از مواهب مادى دنيا به صورت غاصبانه است.

در آيه ديگر مى‌خوانيم: « «وَلَقَدْ مَكَّنَّاكُمْ فِي الْأَرْضِ وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيهَا مَعَايِشَ قَلِيلًا مَّا تَشْكُرُونَ»؛ و ما تسلط و مالكيّت بر زمين را براى شما قرار داديم و انواع وسائل زندگى را براى شما فراهم ساختيم اما كمتر شكرگزارى مى‌كنيد». [٢]

٦. وسيله‌اى براى شمول امدادهاى الهى‌

مال و ثروت گاهى در آيات قرآن به عنوان امداد الهى شمرده شده است: « «وَأَمْدَدْنَاكُمْ بِأَمْوَالٍ وَبَنِينَ»؛ شما را به وسيله دارايى‌ها و فرزندان كمك خواهيم كرد». [٣] در آيه ديگر مى‌خوانيم: «وَيُمْدِدْكُمْ بِأَمْوَالٍ‌ وَبَنِينَ». [٤]

از جمله امدادهاى خداوند به پيامبر اسلام صلى الله عليه و آله نيز همين بى‌نيازى مالى بوده است: « «وَوَجَدَكَ عَائِلًا فَأَغْنَى»؛ و تو را فقير يافت و بى‌نياز كرد». [٥]

اين تعبيرات كه در موارد مختلفى از قرآن مجيد به‌كار رفته، نظر مثبت اسلام را درباره امكانات مالى براى زندگى سعادتمندانه به خوبى روشن مى‌سازد به ويژه آيه ١٢ سوره نوح كه امدادهاى مالى و فرزندان لايق را در كنار نزولات پربركت آسمانى به عنوان پاداش دنيوى مؤمنان و مستغفران، شمرده:

«فَقُلْتُ اسْتَغْفِرُوا رَبَّكُمْ إِنَّهُ كَانَ غَفَّاراً* يُرْسِلِ السَّمَاءَ عَلَيْكُمْ مِّدْرَاراً» [٦] اين حقيقت را بيشتر روشن مى‌سازد.

جمع‌بندى:

تأمل در تعبيراتى چون مال اللَّه، فضل اللَّه و خير، در ارتباط با امكانات مالى، نشانگر مطلوبيت و محبوبيت اين امور در بينش دينى است.

[١]. اعراف، آيه ٣٢.

[٢]. اعراف، آيه ١٠.

[٣]. اسراء، آيه ٦.

[٤]. اسراء، آيه ٦.

[٥]. ضحى، آيه ٨.

[٦]. نوح، آيه ١٠ و ١١.