دائرة المعارف فقه مقارن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٦١ - ٢ مشكلات زيست محيطى

كار كرده تا رفاه مردم را بالا ببرد؛ اما اكنون مردم با افزايش بهاى مواد غذايى روبه‌رو شده‌اند.

در مصر بهاى شمارى از مواد غذايى طى يك سال دو برابر شده و صف‌هاى طويل مقابل نانوايى‌ها شكل گرفته است. دولت مصر هم نام ١٥ ميليون نفر از مردم اين كشور را به فهرست كسانى كه از يارانه‌هاى دولتى استفاده مى‌كنند، افزوده است.

در هائيتى وضع بسيار بدتر است و ٥ نفر در درگيرى‌ها و ناآرامى‌هاى مربوط به بحران مواد غذايى كشته شدند. در بنگلادش هم خطر كمبود مواد غذايى به گونه‌اى است كه ده‌ها ميليون نفر در معرض خطر حذفِ وعده‌هاى غذايى روزانه قرار گرفته‌اند.

اين ماجرا در بسيارى از كشورهاى ديگر نيز در حال روى دادن است و تلاش دولت‌ها با توجه به افزايش بهاى قيمت مواد غذايى در بسيارى موارد ناكام بوده است، به ويژه كشورهاى فقير كه با خطر كاهش كمك‌هاى ارسالى نيز مواجهند.

دبير كلّ سازمان ملل متحد (بان كى مون) نيز در همين ارتباط هشدار داده است و اعلام كرده روند صعودى قيمت موادّ غذايى تلاش براى محو فقر در جهان را به خطر انداخته است و در صورت ادامه، به رشد اقتصادى و امنيت جهانى آسيب خواهد زد». [١]

برابر گزارشى ديگر، بان كى مون اعلام كرد:

«بحران افزايش قيمت جهانى غذا به معناى از دست رفتن يك فرصت هفت ساله براى دستيابى به اهداف توسعه هزاره سوم سازمان ملل متحد است». [٢]

همچنين در گزارش‌ها آمده است كه: «موجى از شورش‌هاى بزرگ به دليل افزايش قيمت غذا مصر، كامرون، ساحل عاج، موريتانى، ماداگاسكار و اتيوپى را فرا گرفته است. همچنين در هائيتى و فيليپين شورش‌هايى به وجود آمده است». [٣]

به گزارش خبرگزارى اقتصادى ايران به نقل از يورونيوز: دو فروشگاه بزرگ زنجيره‌اى آمريكا از جمله يكى از فروشگاه‌هاى وابسته به وال مارت فروش برنج را سهميه‌بندى كرده‌اند و هر مشترى حق خريد بيش از چند كيسه برنج را نخواهد داشت.

سهميه‌بندى برنج در آمريكا از پايان جنگ جهانى دوم امرى بى‌سابقه است.

براساس اين گزارش: قيمت برنج از ژانويه گذشته بيش از هشتاد درصد افزايش يافته است. [٤].

البته نبايد فراموش كرد كه تمام اينها محصول نظام اقتصادى نابسامان ونابرابر جهان امروز است كه افرادى در گذشته از آن حمايت بى‌چون و چرا مى‌كردند. اين آمار گويا، تأييد مى‌كند كه بايد در مبانى نظام اقتصادى جهان سرمايه‌دارى تجديد نظر شود وگرنه آينده تاريكى در برابر چشم بشريت است. حتى در كشورهاى توسعه يافته به گواهى آمار، فقيران زيادى يافت مى‌شوند كه در حقيقت از بافت اين نظام بر مى‌خيزند.

«در كشورهاى توسعه يافته با همه ثروت هنگفتشان هنوز هم ١٠٠ ميليون فقير وجود دارد». [٥]

٢. مشكلات زيست محيطى‌

انگيزه سودجويى و كسب درآمد بيشتر، بشر حريص را به جان طبيعت انداخت. صداهاى گوش خراش غول‌هاى آهنين كه به قطع درختان جنگل‌ها مى‌پرداختند و كارخانه‌هايى كه پيوسته چوب‌ها را قطعه قطعه و تبديل به فرآورده‌هاى صنعتى مى‌كردند، از هر سو شنيده مى‌شد.

استخراج بى‌رويه معادن، صيّادى بى‌رويه با كشتى‌هاى مجهز، شكار پرندگان و حيوانات با ابزارهاى مدرن، دفن زباله‌هاى اتمى در زمين، آلوده كردن آب‌ها توسط پس آب‌هاى صنعتى، نشر گازهاى سمى در محيط، توليد گازهاى گلخانه‌اى و ... از فاجعه بزرگ زيست محيطى خبر مى‌داد؛ ولى انسان مادّى وافزون‌طلب، گوش و چشم خود را به روى اين حقايق بسته بود. او آسايش امروز را مى‌طلبيد و از فردا و فرداها غافل بود و آيندگان را فداى مطامع و لذات خود مى‌نمود.

«با آنكه تاكنون بيش از ٢٣٠ پيمان بين‌المللى زيست محيطى منعقد شده است؛ ولى درست اجرا نشدن اين پيمان و عدم الحاق برخى از كشورها مثل آمريكا به بسيارى از اين پيمان‌ها سبب شد كه‌

[١]. روزنامه قدس، پنج‌شنبه ٥/ ٢/ ١٣٨٧، ص ٨.

[٢]. مجله دنياى اقتصاد، ٣/ ٢/ ١٣٨٧، ص ١.

[٣]. روزنامه همشهرى، ٥/ ٢/ ١٣٨٧، ص ١٨. گزارش مفصلى در همين ارتباط در روزنامه دنياى اقتصاد، ٣/ ٢/ ٨٧، ص ١ و ٤ آمده است.

[٤]. ١.www .econews .ir.

[٥]. گزارش توسعه انسانى سال ١٩٩٥، ترجمه غلامحسين صالح‌نسب، ضميمه مجله جهاد، سال ١٥، ش ١٨٠ و ١٨١، ص ٨.