تكان‌دهنده‌اى از افزايش فقر و گرسنگى در جوامع بشرى انتشار مى‌يابد. برابر اين اخبار، هر شب ميليون‌ها نفر در حالى كه به شدت از سوء تغذيه رنج مى‌برند و از گرسنگى مى‌نالند، سر به بالين مى‌گذارند. از اين تعداد ميليون‌ها نفر را كودكان خردسال تشكيل مى‌دهند كه با توجه به فقر غذايى كه از آن رنج مى‌برند خيلى زودتر از آنچه گمان مى‌رود قربانى بيمارى‌هاى گوناگونى مى‌شوند.

در حالى كه در برخى از كشورهاى صنعتى و پيشرفته- براى حفظ موازنه اقتصادى- روزانه ده‌ها هزار تن مواد غذايى بلامصرف نابود مى‌شود، و يا ميليون‌ها دلار خرج سگ‌هاى خانگى مى‌گردد، ميليون‌ها انسان غارت شده در سراسر دنيا به علت گرسنگى در خطر مرگ قرار مى‌گيرند. [١]

برابر آمارها: «گرسنگى بيش از دو ميليارد از مردم جهان مولود كمبود مواد غذايى نيست، بلكه بر اثر توزيع غيرعادلانه مواد غذايى ميان كشورهاى غنى و فقير ايجاد شده است. گرسنگى، ناشى از نظام سياسى اقتصادى است كه سالانه با صرف ميلياردها دلار خوراكى‌هاى بازار را ناپديد مى‌كند و توليد را محدود مى‌سازد». [٢]

با اينكه تنها ٣٠ درصد از جمعيت جهان در كشورهاى پيشرفته زندگى مى‌كنند اين كشورها بيش از يك دوم غلات جهان را مصرف مى‌كنند [٣] سيرى ناپذيرى كشورهاى صنعتى در مصرف، تنها در بخش تغذيه محدود نمى‌شود بلكه مصرف گرايى جنون‌آميز آنها در بخش انرژى، آب، استفاده از ذخائر ارضى و منابع طبيعى، و ... خود داستان ديگرى دارد كه از آن مى‌گذريم.

روشن است كه تاوان اين نوع مصرف‌گرايى لجام گسيخته و افراطى در جهان پيشرفته و صنعتى را كشورهاى توسعه نيافته پرداخته و هر روز بر روند محروميت توده‌هاى صدها ميليونى كشورهاى جهان سوم سرعت بخشيده است. افزون بر اينها، آثار سوء مصرف‌گرايى اشرافى، به دامان طبيعت نيز سرايت كرده است، منابع تجديدناپذير به سرعت رو به پايان رفته، محيط زيست موجودات خشكى و دريايى آلوده گشته، نسل بسيارى از آنها در معرض نابودى قرار گرفته است، آلودگى‌هاى حاصل از مصرف بى رويه انرژى (بنزين و غيره)، دود كارخانه‌هاى صنعتى به گرم‌تر شدن دماى زمين انجاميده است، و به طور كلى كره زمين با خطرات جدى مواجه شده است. اينجاست كه بيشتر بر عمق سخن ژرف اميرمؤمنان على عليه السلام واقف مى‌شويم كه فرمود:

«فما جاع فقير إلّابما مُتِّع بِهِ غنيّ واللَّه- تعالى- سائلهم عن ذلك‌

؛ هيچ فقيرى گرسنه نشد مگر اينكه ثروتمندى با حقّ او كامياب گرديد و خداوند از ثروتمندان بازخواست مى‌كند». [٤]

امام اميرمؤمنان على عليه السلام مى‌فرمايد:

«سبب الفقر الإسراف‌

؛ يكى از عوامل فقر و تنگدستى، اسرافكارى‌

[١]. ر. ك: پديده‌شناسى فقر و توسعه، ج ٢، ص ٢٣٦.

[٢]. روزنامه اطلاعات، ١٨/ ٨/ ١٣٦٠.

[٣]. پديده‌شناسى فقر و توسعه، ج ٢، ص ٢١١.

[٤]. نهج‌البلاغه، حكمت ٣٢٨.