دائرة المعارف فقه مقارن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٥٩ - ١ افزايش فقر و انباشت ثروت (شكاف طبقاتى)

در مجموعه كشورها نيز بر اساس سياست بهره‌كشى نوين، بيشترين ثروت و سرمايه‌گذارى مربوط به كشورهاى توسعه يافته است و كشورهاى در حال توسعه و يا فقير (بر اثر غارت آنها از سوى كشورهاى پيشرفته) از درآمد و سرمايه‌گذارى كمترى برخوردارند.

بر اساس آمارها ثروت ٤٩٧ ميلياردر جهان، در سال ٢٠٠١ برابر با ١٥٤٠ ميليارد دلار بود كه از مجموع توليد ناخالص داخلى همه كشورهاى جنوب آفريقا (٣/ ٩٢٩ ميليارد دلار) و يا كشورهاى نفت‌خيز خاورميانه و شمال آفريقا (١٣٤٠ ميليارد دلار) بيشتر بوده است. [١].

همچنين آمده است: ثروت چند صد ميليونر جهان، برابر دارايى ٥/ ٢ ميليارد نفر از جمعيت فقير دنياست. [٢]

مايكل تودارو (اقتصاددان ارشد مركز بررسى سياست‌ها در شوراى جمعيت سازمان ملل متّحد و استاد اقتصاد دانشگاه نيويورك) مى‌نويسد: «در سال ١٩٨٠ كلّ ارزش توليد كشورهاى جهان بيش از ٢٠ هزار ميليارد دلار بود كه بيش از ١٦٦٠٠ ميليارد دلار آن در مناطق توسعه يافته و فقط حدود ٣٤٠٠ ميليارد دلار در كشورهاى در حال توسعه ايجاد شده بود. وقتى كه توزيع جمعيت جهان را در نظر بگيريم تقريباً ٨٣ درصد كلّ درآمد جهان در مناطق توسعه يافته- كه جمعيتى كمتر از ٣٣ درصد جمعيت را دارا هستند- توليد مى‌شود. به اين ترتيب، بيش از سه چهارم جمعيت جهان فقط ١٧ درصد كلّ منابع توليد جهان را در دست دارند.

م‌تر اينكه از حيث درآمد، جهان سوم با تقريباً ٧٧ درصد جمعيت جهان كمتر از ٢٠ درصد درآمد جهان را داراست. مجموعه درآمدهاى سرانه كشورهاى عقب‌مانده به طور متوسط كمتر از يك بيستم مجموعه درآمدهاى سرانه كشورهاى ثروتمند است». [٣]

در سال ١٩٨٩ تقريباً ٢٥/ ١ ميليارد نفر يا ٢٣ درصد كل جمعيت جهان در فقر مطلق زندگى مى‌كردند. بر حسب نسبت جمعيت جهان سوم، يك نفر از هر سه نفر به طور مطلق فقير است. [٤]

بر اساس تعريف «رابرت مك نامارا» رئيس پيشين بانك جهانى فقر مطلق شرايط زندگى تنزّل يافته بر اساس بيمارى، بى‌سوادى و سوء تغذيه است كه در آن نيازهاى اساسى انسان ناديده گرفته شده است.

بر اساس گزارش توسعه بانك جهانى در سال ١٩٩٢ هنوز بيش از يك ميليارد نفر- در حدود يك پنجم جمعيت جهان- روزانه تنها با يك دلار زندگى مى‌كنند. [٥] و هم اكنون نيمى از جمعيت جهان- حدود سه ميليارد نفر- درآمد روزانه‌شان كمتر از دو دلار است. [٦].

[١]. ١.www .globalissues .org.

[٢]. همان.

[٣]. توسعه اقتصادى در جهان سوم، مايكل تودارو، ترجمه غلامعلى فرجاد، ص ٤٧.

[٤]. همان، ص ٥١.

[٥]. ر. ك: مباحث اساسى اقتصاد توسعه، جرالد مِيِر، ص ٣٠.

[٦]. ٢.www .globalissues .org.