دائرة المعارف فقه مقارن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٩ - آيا فقر افتخار است؟

٣. در روايات ديگر فقر، شر [١] قلمداد شده است.

اين تعبير با تعابير قرآنى كه متقابلًا از مال و ثروت به «خير» تعبير شده‌ [٢]، هماهنگ است.

٤. اميرالمؤمنين به فرزندش مى‌فرمايد:

«يا بنيّ إنّي أخاف عليك الفقر، فاستعذ باللَّه منه فإنّ الفقر منقصةٌ للدّين مدهشةٌ للعقل داعيةٌ للمقت‌

؛ من بر تو از فقر مى‌ترسم از آن به خدا پناه ببر، زيرا فقر بر سه حوزه دين، عقل و قلب تو آسيب وارد مى‌كند». [٣]

٥. در سنن نسائى نيز از پيامبر اكرم صلى الله عليه و آله اين دعاى پرمعنا نقل شده است:

«أللّهم إنّي أعوذ بك من الكفر والفقر وعذاب القبر»

. [٤] در اين حديث، كفر، فقر و عذاب قبر در يك رديف قرار گرفته‌اند.

دشمنى و مبارزه سرسختانه اسلام با فقر كه در اين روايات (گروه دوم) آمده، به معناى ايجاد رابطه و دوستى با ثروت‌اندوزان نيست. مكتب اسلام همچنان كه با فقر مبارزه مى‌كند، با ثروت (به معناى هدف) نيز مبارزه مى‌كند؛ ولى به ثروت (به صورت وسيله) به ديده احترام مى‌نگرد. ثروت حاصل از دست رنج خود نه ديگران. ثروتى را كه از طريق اقتصاد سالم به دست آيد و در سايه آن خدمتى به جامعه از نظر توليد، توزيع و خدمات صورت بگيرد، محترم مى‌شمرد.

[١]. در برخى از دعاها از شرّ فتنه فقر به خدا پناه برده شده است (صحيح بخارى، ج ٧، ص ١٦١).

[٢]. بقره، آيات ١٨٠، ٢١٥ و ٢٧٢.

[٣]. نهج‌البلاغه، قصار ٣١٩.

[٤]. سنن نسائى، ج ٣، ص ٧٤.