دائرة المعارف فقه مقارن - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٦٦ - ٤ مالكيّت چند گونه (مختلط)

مى‌خوانيم: «يا على! چهار چيز است كه اگر كسى از آن برخوردار شود خداوند خانه‌اى را در بهشت براى او بنا مى‌كند: كسى كه يتيمى را مأوا دهد يا به ضعيفى محبت كند يا با والدينش مهربان باشد و يا با زيردستانش مدارا نمايد. يا على! كسى كه نفقه يتيمى را به عهده گيرد به گونه‌اى كه بى‌نيازش سازد البته كه بهشت بر او واجب مى‌شود، يا على! كسى كه با دستش بر سر يتيمى نوازش كند خداوند در ازاى هر تار مويى از آن، روز قيامت به او نورى عطا مى‌كند:

يا علىّ اربع من كنّ فيه بنى اللَّه له بيتاً في الجنّة، من آوى اليتيم ورحم الضعيف، وأشفق على والديه ورفق بمملوكه، ثم قال: يا علىّ من كفى‌ يتيماً في نفقته بماله حتّى يستغنى وجبت له الجنّة البتة، يا علىّ من مسح يده على رأس يتيم ترحّماً له اعطاه اللَّه بكلّ شعرة نوراً يوم القيامة». [١]

١٢. در منابع اماميه و اهل سنت يكى از ابواب معروف، باب «استحباب بناى مكانى در مسير مسافران و حفر چاه آب براى شرب آنان و وساطت و شفاعت براى حل مشكل گرفتاران» [٢] است.

١٣. از جذّاب‌ترين تعبيراتى كه شامل هميارى نسبت به همه مردم اعم از مسلمان و غير مسلمان مى‌شود و از افتخارات دين اسلام در حقوق بين‌الملل به حساب مى‌آيد تعبير «الخلق عيال اللَّه» است كه در روايتى از امام صادق عليه السلام از رسول خدا صلى الله عليه و آله و از طريق اهل سنت از انس از رسول خدا صلى الله عليه و آله نقل شده است.

در روايت اول مى‌خوانيم: «مردم به منزله خانواده خدا هستند و محبوب‌ترين انسان‌ها نزد خدا كسى است كه به خانواده خدا نفع رساند و بر خانواده‌اى خوشحالى و مسرّتى را وارد سازد»؛

(الخلق عيال اللَّه فأحب الخلق الى اللَّه من نفع عيال اللَّه وأدخل على اهل بيت سروراً) [٣]

و در روايت انس بن مالك آمده است: «مردم خانواده خدا هستند پس محبوب‌ترين انسان‌ها نزد خدا نافع‌ترين آنها به حال خانواده خدا هستند»؛

(الخلق عيال اللَّه فأحبّ خلقه اليه أنفعهم لعياله‌)

. در روايات ديگر اهل‌بيت عليهم السلام در همين باب با تعبيراتى چون «نفّاع» [٤]، «من كان وصولًا» [٥]، «من قضى لأخيه حاجة» [٦]، «من أطعم مؤمناً» [٧] از انسان‌هاى خيّر ياد شده و پاداش‌هاى عظيمى براى آنان بيان شده است.

١٤. از ديگر ابواب معروف باب «استحباب ادخال سرور (شاد نمودن ديگر)» است و روايات فراوانى (بيست روايت) را در بر گرفته است؛ از آن جمله است روايت معتبره امام باقر عليه السلام از رسول اللَّه صلى الله عليه و آله كه فرمود: «هر كسى مؤمنى را خوشحال كند مرا خوشحال كرده است و هر كسى مرا خوشحال‌

[١]. وسائل الشيعه، ج ١٦، ص ٣٣٦، باب ١٩، ح ١؛ و ر. ك: جامع الاحاديث، ج ١٦، ص ٢٤٤.

[٢]. همان، باب ٢٠، ح ١؛ و ر. ك: جامع العلوم والحكم، ج ١، ص ٢٣٧.

[٣]. همان، ص ٣٤٢، باب ٢٢، ح ١؛ الكامل، ج ٧، ص ١٥٤.

[٤]. همان، ح ٣.

[٥]. همان، ح ٤.

[٦]. همان، ح ٥.

[٧]. همان، ح ١٠.