او نباشد، گفتار و كردارش براى خدا باشد، و قانونى جز قانون خدا را به رسميّت نشناسد، و طوق بندگى غير او را بر گردن ننهد، و فرمان‌هاى الهى را خواه مطابق تمايلاتش باشد يا نه از جان و دل بپذيرد، و بر سر دو راهى‌هاى خدا و هواى نفس همواره خدا را مقدّم بشمرد. اين است ايمان خالص از هر گونه شرك:
شرك در عقيده، شرك در سخن و شرك در عمل.
و راستى اگر بخواهيم حساب دقيقى در اين زمينه بكنيم موحّدان راستين و خالص و واقعى بسيار اندك هستند، به همين دليل در روايات اسلامى مى‌خوانيم كه امام صادق عليه السلام فرمود: إنَّ الشّركَ أخفى‌ مِن دَبيبِ النَّملِ: «شرك در اعمال انسان مخفى‌تر است از حركت مورچه». «١»
و در حديثى پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: إنَّ أخوَفَ ما أخافُ عَلَيكُمُ الشّركَ الأصغَرَ. قالوا وَ ما الشّركُ الأصغَرُ يا رَسولَ اللَّهِ؟ قالَ الرّيا، يَقولُ اللَّهُ تَعالى‌ يَومَ القيامَةِ إذا جاءَ النّاسُ بِأعمالِهِم، إذهَبوا إلَى الَّذينَ كُنتُم تُرائونَ فِى الدُّنيا، فَانظُروا هَل تَجِدونَ عِندَهُم مِن جَزاءٍ؟: «خطرناك‌ترين چيزى كه از آن بر شما مى‌ترسم شرك اصغر است.
اصحاب گفتند: شرك اصغر چيست اى رسول خدا؟ فرمود: رياكارى. روز قيامت هنگامى كه مردم با اعمال خود در پيشگاه خدا حاضر مى‌شوند، پروردگار به آنها كه در دنيا ريا كردند مى‌فرمايد: به سراغ كسانى كه به خاطر آنها ريا كرديد برويد ببينيد پاداشى نزد آنها مى‌يابيد». «٢»
از امام باقر عليه السلام در تفسير آيه مورد بحث نقل شده است كه فرمود: شِركُ طاعَةٍ وَ لَيسَ شِركُ عِبادَةٍ وَالمَعاصي الَّتى يَرتَكِبونَ فَهِىَ شِركُ طاعَةٍ أطاعوا فيها الشّيطانَ فَاشرَكوا بِاللَّهِ في الطّاعَةِ لِغَيرِهِ: «منظور از اين آيه، شرك در اطاعت است نه شرك