تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢١٢
٣. بستگان بهشتيان به آنها ملحق مىشوند
نهتنها آيه مورد بحث كه بعضى ديگر از آيات قرآن نيز صريحاً اين مطلب را بيان مىكند كه در جمع بهشتيان، پدران، همسران و فرزندان آنها كه صالح بودهاند وارد مىشوند. و اين در حقيقت براى تكميل نعمتهاى الهى بر آنان است تا هيچ كمبودى حتّى از نظر فراق افراد مورد علاقه خود نداشته باشند.
و چون در آن سرا كه سراى نو و متكاملى است، همه چيز تازه و نو مىشود، آنها نيز با چهرههاى تازه و نو و محبّت و صميميتى گرمتر وارد مىشوند؛ محبّتى كه ارزش نعمتهاى بهشتى را چند برابر مىكند.
گرچه در آيه مورد بحث تنها پدران و فرزندان و همسران ذكر شدهاند، در واقع همه بستگان در كنار يكديگر جمع مىشوند، زيرا حضور فرزندان و پدران بدون حضور برادران و خواهران و حتّى ساير بستگان ممكن نيست. و اين مطلب با كمى دقّت روشن مىشود، زيرا هرگاه كسى بهشتى باشد، پدر صالح او نيز به او ملحق مىشود و چون پدر صالح بهشتى است، همه فرزندانش به او مىپيوندند و به اين ترتيب برادران به هم ملحق مىشوند. و با همين محاسبه، ساير بستگان نيز در آن جمع حضور خواهند داشت- دقّت كنيد.
٤. جنّات عَدن چيست؟
«جنات» بهمعنى باغها و «عدن» بهمعنى توقّف طولانى است و در اينجا بهمعنى ابديّت است. اينكه به «معدِن»، معدن مىگويند به خاطر توقّف طولانى موادّ در آن مكان است.