تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٨٥
جالب اينكه «ظلمت» در اينجا (مانند بعضى ديگر از سورههاى قرآن) به صورت جمع (ظلمات) آمده و «نور» بهصورت مفرد؛ اشاره به اينكه همه نيكىها و پاكىها، ايمان، تقوا و فضيلت، در پرتو نور توحيد حالت اتّحاد به خود مىگيرند و همه با يكديگر مربوط و متّحد مىشوند و در پرتو آن جامعهاى متّحد و يكپارچه و پاك از هر نظر ساخته مىشود. امّا ظلمت همواره مايه پراكندگى و تفرقه صفوف است و ستمگران و بدكاران و آلودگان به گناه، حتّى در مسير انحرافى خود، وحدت ندارند و با هم در حال جنگاند.
و از آنجا كه سرچشمه همه نيكىها، ذات پاك خداست و شرط اساسى درك توحيد، توجّه به همين واقعيّت است، بلافاصله اضافه مىكند: همه اينها «به فرمان پروردگارشان»، پروردگار مردم است (بِإِذْنِ رَبِّهِمْ).
سپس براى توضيح و تبيين بيشتر كه منظور از اين «نور» چيست؟ مىفرمايد:
«بهسوى راه خداوند توانا و ستوده» (إِلَى صِرَاطِ الْعَزِيزِ الْحَمِيدِ). «١»
خداوندى كه عزّتش دليل قدرت او، زيرا هيچكس توانايى غلبه بر او را ندارد، و حميد بودنش نشانه مواهب و نعمتهاى بىپايان اوست، زيرا حمد و ستايش هميشه در برابر نعمتها و موهبتها و زيبايىهاست.
* آنگاه براى معرّفى خداوند، درسى از توحيد بيان كرده مىگويد: «همان خدايى كه آنچه در آسمانها و زمين است از آنِ اوست» (اللَّهِ الَّذِى لَهُ مَا فِى