هدايت مى‌كرد، ما هم شما را راهنمايى مى‌كرديم» (قَالُوا لَوْ هَدَينَا اللَّهُ لَهَدَيْنَاكُمْ).
ولى افسوس كه كار از اين حرف‌ها گذشته است، «چه بى‌تابى و جزع كنيم چه صبر و شكيبايى پيشه سازيم، تفاوتى نمى‌كند» و راه نجاتى براى ما وجود ندارد (سَوَاءٌ عَلَيْنَا أَجَزِعْنَا أَمْ صَبَرْنَا مَا لَنَا مِنْ مَحِيصٍ).
نكته‌ها:
١. نخستين سؤالى كه در زمينه اين آيه پيش مى‌آيد اين است كه مگر مردم در اين جهان در برابر علم خدا ظاهر و آشكار نيستند كه در آيه فوق مى‌فرمايد در قيامت همگى در پيشگاه خدا بارز و ظاهر مى‌شوند؟
در پاسخ اين پرسش بسيارى از مفسّران گفته‌اند: منظور اين است كه افراد بشر در اين جهان احساس نمى‌كنند كه آنها و همه اعمالشان در پيشگاه خدا ظاهر و بارز است، ولى اين حضور و ظهور را در قيامت همگى احساس خواهند كرد.
بعضى نيز گفته‌اند: منظور خارج شدن از قبرها و بروز و ظهور در دادگاه عدل الهى براى حساب است.
و اين هر دو تفسير خوب است و مانعى ندارد كه هر دو در مفهوم آيه جمع باشند.
٢. منظور از جمله «لَو هَدَينَا اللَّهُ لَهَدَينَاكُم» چيست؟
بسيارى از مفسّران معتقدند كه منظور هدايت به طريق نجات از مجازات الهى در آن عالم است، زيرا اين سخن را مستكبران در پاسخ پيروانشان كه تقاضاى پذيرش سهمى از عذاب كرده بودند مى‌گويند و تناسب سؤال و جواب ايجاب مى‌كند منظور، هدايت به طريق رهايى از عذاب است.