تفسير:
بيرون آمدن از ظلمت‌ها به نور
اين سوره همانند بعضى ديگر از سوره‌هاى قرآن با حروف مقطّعه (الر) شروع شده است كه تفسير آن را در آغاز سوره‌هاى بقره و آل‌عمران و اعراف بيان كرديم.
نكته‌اى كه تذكّر آن را در اينجا لازم مى‌دانيم اين است كه از ٢٩ سوره كه با حروف مقطّعه آغاز شده، در ٢٤ مورد بلافاصله سخن از قرآن مجيد به ميان آمده كه نشان مى‌دهد پيوندى ميان اين دو- يعنى حروف مقطعه و قرآن- برقرار است.
ممكن است اين پيوند همان باشد كه در آغاز سوره بقره گفتيم كه خداوند مى‌خواهد با اين بيان روشن كند كه اين كتاب بزرگ آسمانى با محتواى پرعظمتش كه رهبرىِ همه انسان‌ها را به‌عهده دارد، از موادّ ساده‌اى همچون حروف الفبا تشكيل يافته و همين امر نشانه اهمّيّت اين اعجاز است كه برترين پديده را از ساده‌ترين وسايل به وجود آورده.
به هر حال بعد از ذكر حروف مقطّعه مى‌فرمايد: اين «كتابى است كه بر تو نازل كرديم تا مردم را از تاريكى‌ها (ى شرك و ظلم و جهل) به سوى روشنايى (ايمان و عدل و آگاهى، به فرمان پروردگارشان) درآورى» (كِتَابٌ أَنزَلْنَاهُ إِلَيْكَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ‌الظُّلُمَاتِ إِلَى النُّورِ).
در حقيقت تمام هدف‌هاى تربيتى و انسانى و معنوى و مادّى نزول قرآن، در همين يك جمله جمع است: بيرون ساختن از ظلمت‌ها به نور؛ از ظلمت جهل به نور دانش، از ظلمت كفر به نور ايمان، از ظلمت ستمگرى به نور عدالت، از ظلمت فساد به نور صلاح، از ظلمت گناه به نور پاكى و تقوا، و از ظلمت پراكندگى و تفرقه و نفاق به نور وحدت.