تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠٧
دنبال آن آمده است بهخوبى احتمال سوم را تقويت مىكند و نشان مىدهد كه منظور، مجازاتهاى نابودكننده دنيوى است، زيرا به دنبال اين جمله مىخوانيم:
ستمكاران با مشاهده آثار عذاب مىگويند: پروردگارا، مهلت كوتاهى براى جبران به ما بده!
تعبير «أخّرنا» (ما را به تأخير انداز) قرينه روشنى است بر تقاضاى ادامه حيات در دنيا و اگر اين سخن را در قيامت به هنگام مشاهده آثار عذاب مىگفتند بايد بگويند: خداوندا، ما را به دنيا بازگردان. در آيه ٢٧ سوره انعام مىفرمايد: وَ لَوْ تَرَى إِذْ وُقِفُوا عَلَى النَّارِ فَقَالُوا يَا لَيْتَنَا نُرَدُّ وَ لَانُكَذِّبَ بِآيَاتِ رَبِّنَا وَ نَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ: «اگر حال آنها را در آن هنگام كه در برابر آتش ايستادهاند ببينى كه مىگويند: اى كاش بار ديگر (به دنيا) بازمىگشتيم و آيات پروردگارمان را تكذيب نمىكرديم، و از مؤمنان مىشديم (به حالشان تأسّف خواهى خورد)».
و بلافاصله در آيه بعد از آن، پاسخ آنها را چنين مىگويد: ... وَ لَوْ رُدُّوا لَعَادُوا لِمَا نُهُوا عَنْهُ وَ إِنَّهُمْ لَكَاذِبُونَ: «اگر باز هم برگردند، به همان اعمالى كه از آن نهى شده بودند مشغول مىشوند. آنها دروغ مىگويند».
در اينجا اين پرسش پيش مىآيد كه اگر اين آيه انذار به عذاب دنياست و در آيه قبل (وَ لَاتَحْسَبَنَّ اللَّهَ غَافِلًا ...) انذار به عذاب آخرت شده، چگونه با يكديگر سازگار مىباشند با اينكه كلمه «إنَّما» دليل بر اين است كه فقط مجازاتشان در قيامت خواهد بود نه در دنيا؟
با توجّه به يك نكته پاسخ اين پرسش روشن مىشود و آن اينكه مجازاتى كه هيچ تغيير و تبديلى در آن راه ندارد، مجازات قيامت است كه همه ظالمان را شامل مىشود، ولى كيفرهاى دنيوى، علاوه بر اينكه عموميّت ندارد، قابل