تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٤٦
آنها، نظم و حساب و حكمت و هدفى بوده است؛ نه خداوند به آفرينش آنها نياز داشته، نه از تنهايى احساس وحشت مىكرده و نه كمبودى را با آن مىخواسته در ذات خود برطرف سازد، زيرا او از همه چيز بىنياز است، بلكه اين جهان پهناور منزلگاهى براى پرورش مخلوقات و تكامل بخشيدن هر چه بيشتر به آنهاست.
آنگاه اضافه مىكند: دليل بر اينكه نيازى به شما و ايمان آوردنتان ندارد اين است كه: «اگر بخواهد، شما را مىبرد و خلق تازهاى مىآورد» خلقى كه همه ايمان داشته باشند و هيچيك از كارهاى نادرست شما را انجام ندهند (إِنْ يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَ يَأْتِ بِخَلْقٍ جَدِيدٍ).*
«و اين كار براى خدا مشكل نيست» (وَ مَا ذلِكَ عَلَى اللَّهِ بِعَزِيزٍ).
گواه اين سخن آنكه در آيات ١٣١ تا ١٣٣ سوره نساء مىفرمايد: وَ إِنْ تَكْفُرُوا فَإِنَّ لِلَّهِ مَا فِىالسَّموَاتِ وَ مَا فِى الْأَرْضِ وَ كَانَ اللَّهُ غَنِيًّا حَمِيدًا* وَ لِلَّهِ مَا فِىالسَّموَاتِ وَ مَا فِىالْأَرْضِ وَ كَفَى بِاللَّهِ وَكِيلًا* إِنْ يَشَأْ يُذْهِبْكُمْ أَيُّهَا النَّاسُ وَ يَأْتِ بِآخَرِينَ وَ كَانَ اللَّهُ عَلَى ذلِكَ قَدِيرًا: «و اگر شما كافر شويد (به خدا زيانى نمىرسد، زيرا) براى خداست آنچه در آسمانها و آنچه در زمين است، و خداوند بىنياز و ستوده است- اى مردم، اگر او بخواهد شما را از ميان مىبرد و افراد ديگرى را (بهجاى شما) مىآورد، و خداوند بر اين كار تواناست».
اين تفسير در زمينه آيه فوق از ابن عبّاس نيز نقل شده است.
احتمال ديگرى هم وجود دارد و آن اين است كه جمله بالا اشاره به مسأله معاد باشد. يعنى براى خدا هيچ مانعى ندارد كه انسانها را همگى از ميان ببرد و خلق ديگرى ايجاد كند. آيا با اين قدرت و توانايى باز در مسأله معاد و بازگشت