تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٣٦

عِندَ المُصيبَةِ وَ أفضَلُ مِن ذلِكَ ذِكرُ اللَّهِ عِندَ ما حَرَّمَ اللَّهُ عَلَيكَ فَيَكونَ حاجِزاً: «ذكر دو گونه است: ياد خدا هنگام مصيبت (و شكيبايى و استقامت ورزيدن) و از آن برتر اينكه خدا را در برابر محرّمات ياد كند و ميان او و حرام سدّى ايجاد نمايد». «١»

و به همين دليل در بعضى از روايات، ذكر خدا يك سپر و وسيله دفاعى شمرده شده است. در حديثى از امام صادق عليه السلام مى‌خوانيم كه روزى پيامبر رو به يارنش كرد و فرمود: اتَّخِذوا جُنَناً فَقالوا يا رَسولَ اللَّهِ أمِن عَدوّ قَد أظَلَّنا؟ قالَ لا وَ لكِن مِنَ النّارِ، قولوا سُبحانَ اللَّهِ وَالحَمدُ لِلّهِ وَ لا إلهَ إلَّااللَّهُ وَاللَّهُ أكبَرُ: «سپرهايى براى خود فراهم كنيد. گفتند: اى رسول خدا، آيا در برابر دشمنان كه ما را احاطه كرده و به سايه افكنده‌اند؟ فرمود: نه، از آتش (دوزخ). بگوييد: سُبحانَ اللَّهِ وَالحَمدُ للَّهِ وَ لا إلهَ إلَّا اللَّهُ وَاللَّهُ أكبَرُ (خدا را به پاكى بستاييد و بر نعمت‌هايش شكر گوييد و غير از او معبودى انتخاب نكنيد و او را از همه چيز برتر بدانيد)». «٢»
و اگر مى‌بينيم در پاره‌اى از احاديث، پيامبر صلى الله عليه و آله «ذكر اللَّه» معرّفى شده، به خاطر آن است كه او مردم را به ياد خدا مى‌اندازد و تربيت مى‌كند.
از امام صادق عليه السلام در تفسير جمله أَلَا بِذِكْرِ اللَّهِ تَطْمَئِنُّ الْقُلُوبُ نقل شده است كه فرمود: بِمُحَمَّدٍ تَطمَئِنُّ القُلوبُ وَ هُوَ ذِكرُاللَّهِ وَ حِجابُهُ: «به‌وسيله محمّد دل‌ها آرامش مى‌پذيرد و اوست ذكر خدا و حجاب او». «٣»