تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٤٧
٢. همه چيز اندازه دارد
در آيات مختلفى از قرآن مجيد مىخوانيم كه هر چيزى محدود به حدّى است كه از آن تجاوز نمىكند. در سوره طلاق آيه ٣ مىفرمايد: قَدْ جَعَلَ اللَّهُ لِكُلِّ شَىْءٍ قَدْرًا: «خدا براى هر چيز مقدار و اندازهاى قرار داده است».
و در سوره حجر آيه ١٢ مىخوانيم: وَ إِنْ مِنْ شَىْءٍ إِلَّا عِنْدَنَا خَزَائِنُهُ وَ مَا نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ: «هر چيزى خزاينش نزد ماست، و جز به مقدار معيّن آن را نازل نمىكنيم».
در آيات مورد بحث نيز خوانديم: وَ كُلُّ شَىْءٍ عِنْدَهُ بِمِقْدَارٍ.
اينها همه اشاره به آن است كه هيچ چيز در اين عالم بىحساب نيست، حتّى موجوداتى را كه گاهى در جهان طبيعت بىحساب و كتاب فرض مىكنيم، همه آنها دقيقاً حساب و كتاب دارند، چه ما بدانيم يا ندانيم. اصولًا حكيم بودن خداوند نيز مفهومى جز اين ندارد كه همه چيز در آفرينش او برنامه و حد و اندازه دارد.
آنچه را از اسرار آفرينش امروز بهوسيله علوم دريافتهايم اين حقيقت را كاملًا تأكيد مىكند. مثلًا خون انسان كه حياتىترين مادّه وجودى اوست و عهدهدار رساندن موادّ لازم به ياختههاى بدن انسان است از بيست و چند مادّه تركيب يافته، نسبت اين مواد و اندازه و كيفيّت هر يك بهقدرى دقيق است كه با كمترين تغيير، سلامت انسان به خطر مىافتد. به همين دليل براى شناخت نارسايىهاى بدن فوراً به سراغ آزمايش خون و اندازهگيرى موادّ قندى و چربى و اوره و آهن و ساير اجزاءِ تركيبىاش مىروند و از تعداد اين اجزا به علل نارسايىهاى بدن و بيمارىها پى مىبرند.