تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧٧
شب و روز را (نيز) مسخّر شما ساخت؛
٣٤. و از هر چيزى كه از او خواستيد، به شما داد؛ و اگر نعمتهاى خدا را بشماريد، هرگز نمىتوانيد آنها را احصا كنيد. انسان، ستمكار و ناسپاس است.»
تفسير:
عظمت انسان از ديدگاه قرآن
در تعقيب آيات گذشته كه در آنها از برنامه مشركان و كسانى كه كفران نعمتهاى الهى كردند و سرانجام به دارالبوار كشيده شدند سخن مىگفت، در آيات مورد بحث سخن از برنامه بندگان راستين و نعمتهاى بىانتهاى اوست كه بر مردم نازل شده. مىگويد: «به بندگان من كه ايمان آوردهاند بگو نماز را بهپا دارند و از آنچه به آنها روزى دادهايم، در پنهان و آشكار، انفاق كنند» (قُلْ لِعِبَادِىَ الَّذِينَ آمَنُوا يُقِيمُوا الصَّلَوةَ وَ يُنفِقُوا مِمَّا رَزَقْنَاهُمْ سِرًّا وَ عَلَانِيَةً).
«پيش از آنكه روزى فرارسد كه نه در آن خريد و فروش است (تا بتوان از اين راه، سعادت و نجات از عذاب را براى خود خريد) و نه دوستى» به درد مىخورد (مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِىَ يَوْمٌ لَابَيْعٌ فِيهِ وَ لَاخِلَالٌ).*
آنگاه به معرّفى خدا از طريق نعمتهايش مىپردازد، بهگونهاى كه عشق او را در دلها زنده مىكند و انسان را به تعظيم در برابر عظمت و لطفش وامىدارد، زيرا اين يك امر فطرى است كه انسان نسبت به كسى كه به او كمك كرده و لطف و رحمتش شامل حال اوست علاقه و عشق پيدا مىكند. اين موضوع را ضمن آياتى چند چنين بيان مىدارد:
«خداوند همان كسى است كه آسمانها و زمين را آفريد» (اللَّهُ الَّذِى خَلَقَ