تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٣٤
از آنچه را انجام دادهاند به دست آوردند» و همگى بر باد مىرود و دستهايشان خالى مىمانَد (لَا يَقْدِرُونَ مِمَّا كَسَبُوا عَلَى شَىْءٍ).
«و اين همان گمراهىِ دور و دراز است» (ذلِكَ هُوَ الضَّلَالُ الْبَعِيدُ).
نكتهها:
چرا اعمال آنها تشبيه به خاكستر در برابر باد شده؟
١. تشبيه اعمال كافران به خاكستر با توجّه به اينكه مانند خاك و غبار، موجود مفيدى نيست بلكه باقيمانده يك مشت آتش است، نشان مىدهد كه اعمال آنها ممكن است ظاهرى داشته باشد امّا فقط همان ظاهر است و محتوايى ندارد. در يك ظرف كوچك خاك ممكن است گل زيبايى برويد ولى در ميان خروارها خاكستر حتّى علف هرزهاى نخواهد روييد.
٢. تشبيه اعمال كافران به خاكستر- با توجّه به اينكه در ميان ذرّات خاكستر هيچ نوع چسبندگى و پيوند وجود ندارد و حتّى با كمك آب نيز نمىتوان آنها را به هم پيوند داد و هر ذرّهاى بهسرعت ديگرى را رها مىسازد- گويى اشاره به اين واقعيّت است كه آنها بر خلاف مؤمنان كه اعمالشان منسجم و به هم پيوسته و هر عملى عمل ديگر را تكميل مىكند و روح توحيد و وحدت نهتنها در ميان مؤمنان كه در ميان اعمال يك فرد باايمان نيز وجود دارد، اثرى از انسجام و توحيد عمل در كار افراد بىايمان نيست.
٣. با اينكه قرار گرفتن خاكستر در برابر تندباد سبب پراكندگى آن مىشود، امّا آن را با جمله «فى يَومٍ عاصِف» (در يك روز طوفانى) تأكيد مىكند، زيرا اگر تندباد، محدود و موقّت باشد ممكن است خاكسترى را از نقطهاى بلند كرده و به