تفسير نمونه - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٢٧
* با اين حال يعقوب راضى به فرستادن فرزندش بنيامين نبود، ولى اصرار آنها كه با منطق روشنى همراه بود او را وادار مىكرد كه در برابر اين پيشنهاد تسليم شود. سرانجام چاره را در آن ديد كه با فرستادن فرزند موافقت كند؛ ازاينرو «گفت: من هرگز او را با شما نخواهم فرستاد، تا پيمان مؤكّد الهى بدهيد كه او را حتماً نزد من خواهيد آورد، مگر اينكه (بر اثر مرگ يا به هر علّت ديگرى) قدرت از شما سلب شود» (قَالَ لَنْ أُرْسِلَهُ مَعَكُمْ حَتَّى تُؤْتُونِ مَوْثِقًا مِّنَ اللَّهِ لَتَأْتُنَّنِى بِهِ إِلَّا أَنْ يُحَاطَ بِكُمْ).
منظور از جمله مَوْثِقًا مِنَ اللَّهِ (وثيقه الهى)، پيمان و سوگندى بوده كه با نام خداوند همراه است.
معنى جمله إِلَّا أَنْ يُحَاطَ بِكُمْ چنين است: مگر اينكه حوادث به شما احاطه كند؛ يعنى مغلوب حوادث شويد. اين جمله ممكن است كنايه از مرگ، يا حوادث ديگرى باشد كه انسان را به زانو در مىآورَد و قدرت را از او سلب مىكند. «١»
ذكر اين استثنا نشانهاى از درايت آشكار يعقوب پيامبر است كه با آنهمه علاقهاى كه به بنيامين داشت، به فرزندانش چيزى كه در توان ندارند تكليف نكرد و گفت: من فرزندم را از شما مىخواهم، مگر اينكه حوادثى پيش آيد كه از قدرت و توان شما بيرون باشد كه در اين صورت گناهى متوجّهتان نيست.
بديهى است اگر بعضى از آنها گرفتار حادثهاى مىشدند و قدرت از آنها سلب مىگرديد بقيّه موظّف بودند امانت پدر را به او بازگردانند، به همين خاطر