مى‌خوانيم كه فلان‌كار موجب فلان اثر و نتيجه مى‌شود امّا ما گاهى چنان نتيجه‌اى را در آن نمى‌بينيم.
اين به خاطر آن است كه تحقّق نتيجه داراى شرايط يا موانعى بوده است كه بر اثر فقدان شرط يا وجود مانع تحقّق نيافته است.
و نيز روايات بسيارى كه در زمينه لوح محفوظ و لوح محو و اثبات و علم پيامبران و امامان وارد شده، با توجّه به توضيح بالا كاملًا حل مى‌شود كه براى نمونه چند قسمت را ذيلًا مى‌آوريم:
١. از امير مؤمنان على عليه السلام نقل شده است كه از پيامبر صلى الله عليه و آله درباره آيه مورد بحث پرسيد، حضرت فرمود: لَاقِرَّنَّ عَينَيكَ بِتَفسيرِها وَ لَاقِرَّنَّ عَينَ امَّتى بَعدى بِتَفسيرها، الصَّدَقَةُ عَلى‌ وَجهِها وَ بِرُّ الوالدَينِ وَاصطِناعُ المَعروفِ يُحَوّلُ الشَّقاءَ سَعادَةً وَ يَزيدُ فِى‌العُمرِ، وَ يَقي مَصارِعَ السُّوءِ: «من چشمان تو را به تفسير اين آيه روشن مى‌سازم و همچنين چشمان امّتم را بعد از من: كمك به نيازمندان هرگاه به صورت صحيح انجام گيرد و نيكى به پدر و مادر و انجام هر كار خير، شقاوت را به سعادت مبدّل مى‌كند و عمر را طولانى و از خطرها جلوگيرى مى‌نمايد». «١»
اشاره به اينكه سعادت و شقاوت يك امر حتمى و اجتناب‌ناپذير نيست، حتّى اگر انسان كارهايى انجام داده باشد كه در صف اشقيا قرار گيرد، مى‌تواند با تغيير موضع خود و روى آوردن به نيكى‌ها و مخصوصاً كمك و خدمت به خلق خدا، سرنوشت خود را دگرگون سازد، زيرا جاى اين امور، لوح محو و اثبات است نه امّ‌الكتاب.
بايد توجّه داشت كه آنچه در حديث فوق آمده، قسمتى از مفهوم آيه است كه