هرگز شدّت مجازات او مانع رحمت عامش نخواهد بود، همان‌گونه كه رحمت عام او نبايد اين اشتباه را پيش آورد كه او به ظالمان فرصت مى‌دهد كه هر چه بخواهند بكنند، زيرا در چنين مواردى شديدالعقاب است و دستيابى به آثار هر يك از اين دو صفت پروردگار يعنى «ذو مغفرة» و «شديدالعقاب»، به زمينه‌هايى كه در وجود خود انسان است بستگى دارد.
نكته‌ها:
١. تعجّب از آفرينش جديد چرا؟
از آيات مختلف قرآن استفاده مى‌شود كه يكى از مشكلات پيامبران در مقابل اقوام مشرك، اثبات موضوع «معاد جسمانى» بوده است، زيرا آنها هميشه از اين موضوع تعجّب مى‌كردند كه چگونه انسان بعد از خاك شدن بار ديگر به حيات و زندگى بازمى‌گردد؟ و همين تعبير كه در آيات مورد بحث ديديم (أَءِذَا كُنَّا تُرَابًا أَءِنَّا لَفِى خَلْقٍ جَدِيدٍ) با مختصر تفاوتى در هفت مورد ديگر از آيات قرآن ديده مى‌شود (مؤمنون، ٣٥ و ٨٢- نمل، ٦٧- صافات ١٦ و ٥٣- ق، ٣- واقعه، ٤٧) و از آن آشكار مى‌گردد كه اين اشكال از نظر آنها بسيار مهم بوده است كه همه جا روى آن تكيه مى‌كردند، ولى قرآن مجيد در عبارات بسيار كوتاهى پاسخ قاطع به آنها مى‌دهد. مثلًا در آيه ٢٩ سوره اعراف با جمله كَمَا بَدَأَكُمْ تَعُودُونَ كه چند كلمه بيشتر نيست به اين موضوع پاسخ دندان‌شكن مى‌دهد مى‌گويد: «همان‌گونه كه در آغاز شما را آفريد بازمى‌گرديد».
و در جاى ديگر مى‌گويد: وَ هُوَ أَهْوَنُ عَلَيْهِ: «بازگشت شما حتّى از آغاز