ترجمه ارشاد شيخ مفيد

مقدمه مترجم

معرفى كتاب

نام و نسب و شهرت

عقيده دانشمندان

اساتيد و مشايخ

شاگردان

موقعيت علمى

آثار و مؤلفات

توقيع حضرت ولى عصر ع

سال ميلاد و وفات

باب اول على(ع) كيست

فصل 1 امامت پس از پيغمبر ص

فصل 2 شهادت آن سرور

فصل 3 اطلاع از وقع شهادت

فصل - 4 اطلاع از شهادت

فصل - 5 چگونگى شهادت

فصل 6 مرقد على ع

باب دوم در اين باب اخبار و فضائل و مناقب و كلمات حكمت آميز و معجزات و آثار برجسته على ع ذكر مىشود

فصل 1 برترى على ع

فصل 2 فضيلت على ع

فصل 3 دوستى و دشمنى با على

فصل 4 پيروان على رستگارانند

فصل 5 دوستى على ع

فصل 6 على را رسول خدا امير المؤمنين خواند

فصل 7 مناقب على ع

فصل 8 نتيجه اين منقبت

فصل 9 در خوابگاه رسول خدا

فصل 10 امانتدارى

فصل 11 انتظام كارها بدست على ع بوده

فصل 12 كشف نهانى

فصل 13 نتيجه منقبت

فصل 14 پرچمدار با تدبير

فصل 15 على ع فاتح يمن

فصل 16 پرچمدار خيبر

فصل 17 سوره برائت را على ع خواند

فصل 18 كارزار بدر

فصل 19 مقتولان على ع

فصل 20 شرحى از كارزار بدر

فصل 21 چكامه از شاعر قريش در شرح دلاورى پسر ابو طالب

فصل 22 كارزار احد

فصل 23 كشتگان احد

فصل 24 غزوه بنى النضير

فصل 25 جنگ احزاب

فصل 26 جنگ بنى قريظه

فصل 27 غزوه ذات السلسله

فصل 28 نتيجه كه از جنگ ميتوان بدست آورد

فصل 29 غزوه بنى مصطلق

فصل - 30 غزوه حديبيه

فصل - 31 جنگ خيبر

فصل - 32 فتح مكه

فصل - 33 ملاقات ابو سفيان با پيغمبر

فصل - 34 على ع در فتح مكه

فصل - 35 معاهده پيغمبر قبل از فتح مكه

فصل - 36 نتيجه

فصل - 37 مأموريت خالد بن وليد

فصل - 38 كارزار حنين

فصل - 39 اعتراض ذو الثدية به تقسيم غنائم و سخن پيامبر كه على او را مى كشد

فصل - 40 نتيجه

فصل - 41 پس از پيكار حنين

فصل - 42 نتيجه اين ماموريت

فصل - 43 جنگ تبوك

فصل - 44 اسلام عمرو معديكرب

فصل - 45 نتيجه

فصل - 46 جنگ ذات السلسله

فصل - 47 نتيجه

فصل - 48 مباهله با نصارى

فصل - 49 نتيجه

فصل - 50 حجة الوداع

فصل - 51 نتيجه

فصل - 52 آخرين روزهاى پيغمبر

فصل - 53 نتيجه مناقب على ع

فصل - 54 اشاره به قضاوتها و داوريهاى آن سرور

فصل - 55 داورى در عصر پيغمبر

فصل - 56 چند قضاوت ديگر از آن حضرت در زمان پيامبر اكرم ص

قضاوت در باره فرزند و دو پدر

شكار شير

شوخى بيموقع

قرعه بنام بنده و آزاد

فصل - 57 گاو الاغكش

فصل - 58 چند قضاوت از آن حضرت در زمان ابو بكر

مرد شرابخوار

معنى أب

كلاله چيست؟

خدا در كجاست

فصل - 59 چند قضاوت از آن حضرت در زمان عمر

عمر حد شراب اجرا نكرد

همبسترى با ديوانه

بچه سقط شد

يك بچه و دو مادر

بچه شش ماهه

زنى كه مجبور بزنا شد

فصل - 60 نامه ايرانيان عليه عمر

فصل - 61 چند قضاوت از آن حضرت در زمان عثمان

پيرمرد از كار افتاده

شوهرى كه بنده زنش گرديد

مكاتب زناده

فصل - 62 چند قضاوت از آن حضرت در زمان خلافت ظاهرى خودش

مولود دو سر و دو بدن

جوان پدر كشته

عاشق حيلهگر

قضاوت بيسابقه

چاقوكشى

غريق فرات

وصيت بجزء از مال

وصيت به سهم

وصيت به آزادى بنده قديمى

نذر روزه

زن خرما ربا

شوهرى كه زنش را زد

باب سوم پاره از سخنان او

فصل - 1 ستايش از دانشمندان

فصل - 2 توصيف دانشمندان

فصل - 3 رويه استاد و شاگرد

فصل - 4 سخنى با بدعتگذاران

فصل - 5 معرفى از دنيا

فصل - 6 توشه آخرت

فصل - 7 كنارهگيرى از دنيا

فصل - 8 اعلام بمردم

فصل - 9 ياران نيكوكار

فصل - 10 شيعه با اخلاص

فصل - 11 بياد مرگ

فصل - 12 گفتار در باره معرفت خود

فصل - 13 معرفى از خود

فصل - 14 پس از بيعت مردم با عثمان

فصل - 15 على ع و مخالفان

فصل - 16 مخالفت طلحه و زبير

فصل - 17 باز هم در اين خصوص

فصل - 18 اخبار از آمدن عائشه

فصل - 19 توجه على ع بجانب بصره

فصل - 20 ورود به ذى قار

فصل - 21 سخنى با كوفيان

فصل - 22 توجه بجانب بصره

فصل - 23 هنگام ورود به بصره

فصل - 24 هنگام قتل طلحه

فصل - 25 گذارى به كشتگان

فصل - 26 پس از پيروزى

فصل - 27 رسيدن خبر فتح بكوفه

فصل - 28 ورود در كوفه

فصل - 29 عزيمت بشام

فصل - 30 در برابر سخن درشت معويه

فصل - 31 تحريص به جنگ

فصل - 32 باز در اين باره

فصل - 33 گذارى به پرچم معويه

فصل - 34 بازهم در اين خصوص

فصل - 35 هنگام مراجعه از صفين

فصل - 36 پس از قرارداد

فصل - 37 گفتارى با خوارج

فصل - 38 پيمانشكنى معويه

فصل - 39 تحريص به پيكار

فصل - 40 تحريص بقتال

فصل - 41 بازهم در اين خصوص

فصل - 42 نقض عهد معويه

فصل - 43 يادى از سخن پيغمبر)

فصل - 44 خطاب با مردم كوفه

فصل - 45 نكوهش از كوفيها

فصل - 46 دادخواهى

فصل - 47 در دار الشورى

فصل - 48 دامادى كار خود را كرد

فصل - 49 خطبه شقشقيه

فصل - 50 اعلام از ظهور امام عصر ع

فصل - 51 خطبه على ع در مدينه

فصل - 52 چگونه حق على ع غصب شد

فصل - 53 كلمات حكمتآميز

فصل - 54 معجزات

فصل - 55 على ع زخم نديده

فصل - 56

فصل - 57 كسى بر او چيره نشد

فصل - 58 على ع يا ستوده همگان

فصل - 59 خاندان على ع چه ديدند

فصل - 60 اخبار از مغيبات

فصل - 61 اخبار از مغيبات

فصل - 62 پيشآمد مرد ازدى

فصل - 63 خبر شهادت

فصل - 64 ديوانگى بسر بن ارطاة

فصل - 65 شهادت رشيد هجرى

فصل - 66 شهادت مزرع

فصل - 67 شهادت كميل

فصل - 68 شهادت قنبر

فصل - 69 پيشآهنگى خالد بن عرفطه

فصل - 70 سؤال از موى سر و صورت

فصل - 71 افسوس براء بن عازب

فصل - 72 اشاره بقتلگاه حسين

فصل - 73 در خيبر

فصل - 74 ظهور چشمه خوشگوار

فصل - 75 پيكار با جنيان

فصل - 76 رد شمس

فصل - 77 گفتگوى ماهيان

فصل - 78 گفتگوى اژدها

فصل - 79 كسانى كه منكر جناند

فصل - 80 كورشدن عيزار

فصل - 81 پيس شدن انس

فصل - 82 كورشدن زيد بن ارقم

فصل - 83 ديوانه شدن مرد عبسى

باب چهارم فرزندان على و عددشان

جلد دوم

باب اول امام دوم شيعيان

فصل - 1 سبب وفات

باب دوم فرزندان امام حسن

فصل - 1 زيد بن الحسن

فصل - 2 حسن بن حسن

باب سوم امام حسين

فصل - 1 دليل بر امامت

فصل - 2 پس از رحلت امام حسن

فصل - 3 آغاز حركت حسين ع

فصل - 4 اطلاع مردم مدينه از شهادت آن سرور

فصل - 5 نام شهداء اهل بيت

باب چهارم در اين باب به برخى از فضائل حسين و زيارت و ذكر مصيبت او اشاره مىشود

فصل - 1 ثواب زيارت آن سرور

باب پنجم اين باب متعلق بنام فرزندان حسين ع است

باب ششم اين باب متعلق به امام پس از حسين ع است كه تاريخ ولادت و دلائل امامت و مدت عمر و خلافت و زمان وفات و سبب شهادت و محل دفن و فرزندان و مجملى از اخبار او را ذكر

باب هفتم در بيان بخشى از اخبار و فضائل آن حضرت

باب هشتم اسامى و عدد فرزندان حضرت سجاد ع

باب نهم بيان احوال امام پس از على بن الحسين و تاريخ ولادت و دلائل امامت و مدت عمر و خلافت و هنگام وفات و سبب شهادت و محل قبر و عدد فرزندان و اندكى از فضائل و اخبار او

باب دهم در اين باب مجملى از احوال برادران آن حضرت و اخبار مربوط بايشان را ذكر ميكنيم

باب يازدهم در اين باب فرزندان حضرت باقر و اسامى و عدد آنها را ذكر مىكنيم

باب دوازدهم در احوال امام پس از حضرت ابو جعفر و تاريخ تولد و دلائل امامت و مدت عمر و خلافت و هنگام وفات و محل دفن و عدد فرزندان و بخشى از فضائل و اخبار او

باب سيزدهم در بيان بخشى از اخبار و گفتار حضرت صادق ع

فصل 1 بيان آن حضرت در توحيد و مواعظ

فصل 2 در بيان فضائل آن حضرت

فصل 3 از سخنان آن حضرت در وجوب خداشناسى و آئين او

فصل 4 از سخنان آن حضرت در يكتائى و بىانبازى خدا

فصل 5 از سخنان آن حضرت در عدل خدا

فصل 6 از مواعظ و سخنان حكيمانه آن حضرت

فصل 7 از سخنان آن حضرت كه مردم را به امور دين و شناخت اولياء خدا وادار ميفرمايد

فصل 8 گفتار او در باره توبه و واداشتن بآن

فصل 9 در ستايش سيد حميرى امام صادق ع را

باب چهاردهم در بيان فرزندان حضرت صادق ع و عدد آنها و اسامى و بخشى از اخبارشان

فصل 1 شرح حال فرزندان امام صادق ع

باب پانزدهم احوال امام پس از حضرت صادق

فصل 1 نصوص امامت آن سرور

باب شانزدهم معجزات و خوارق عادات

باب هفدهم بخشى از فضائل و مناقب و حالاتى كه دليل بر برترى او بر ديگرانست

باب هجدهم سبب رحلت حضرت ابو الحسن ع و بخشى از اخبار مربوط به آن و علت دستگيرى آن حضرت و محبوس كردن و كشتن هرون آن حضرت ع را

باب نوزدهم فرزندان و بخشى از اخبار مربوط به آنان

باب بيستم در بيان امام پس از ابو الحسن و تاريخ ميلاد و دلائل امامت و مدت عمر و خلافت و زمان وفات و مرقد و عدد فرزندان و مختصرى از اخبار آنان

فصل 1 نصوص امامت

باب بيست و يكم بخشى از خصوصيات و فضائل حضرت رضا ع

فصل 1 فضائل و مناقب آن حضرت

باب بيست و دوم علت رحلت حضرت رضا ع و أخبار وارده در آن

باب بيست و سوم ذكر امام پس از حضرت ابو الحسن ع و تاريخ تولد و دلائل امامت و مدت خلافت و عمر و سبب وفات و مرقد مطهر و عدد فرزندان و بخشى از فضائل و اخبار او

باب بيست و چهارم بخشى از اخبارى كه دليل بر امامت اوست مخصوصا آنها كه مشتمل بر تصريح و اشاره پدر بزرگوارش بوده

باب بيست و پنجم مناقب و دلائل و معجزات حضرت جواد

باب بيست و ششم سبب وفات حضرت ابو جعفر و مرقد مطهر او و فرزندانش

باب بيست و هفتم در بيان احوال امام پس از ابو جعفر و تاريخ تولد و دلائل امامت و بخشى از اخبار و فضائل و مدت خلافت و عمر و علت وفات و محل قبر و عدد فرزندان و بخشى از اخبار مربوط به آن جناب

باب بيست و هشتم تصريح به امامت و اشاره بخلافت آن حضرت

باب بيست و نهم در بيان اخبار طريفه و براهين و بينات حضرت هادى

باب سىام در بيان ورود حضرت ابو الحسن ع از مدينه بسامرا و رحلت آن حضرت و سبب وفات و عدد فرزندان و بخشى از اخبار مربوط بدان

باب سى و يكم در بيان احوال امام پس از حضرت ابو الحسن و تاريخ تولد و دلائل امامت و تصريح پدر بزرگوارش بر پيشوائى او و مدت عمر و خلافت و سال وفات و محل قبر و بخشى از اخبار مربوط به او

باب سى و دوم در بيان اخبارى كه مشتمل بر تصريح و اشاره پدر اوست بخلافت و امامت حضرت ابو محمد ع

باب سى و سوم بخشى از اخبار و فضائل و معجزات حضرت عسكرى(ع)

باب سى و چهارم رحلت حضرت عسكرى و مرقد مطهر و فرزند بزرگوار او

باب سى و پنجم در احوال امام پس از حضرت ابو محمد و تاريخ ميلاد و دلائل امامت و بخشى از اخبار و غيبت و آئين او در هنگام ظهور و مدت دولت الهيه او

باب سى و ششم بخشى از دلائل امامت فرزند حسن عسكرى ع

باب سى و هفتم اخبارى كه در خصوص امامت امام دوازدهم بطور اجمال و تفصيل رسيده

باب سى و هشتم آنها كه امام دوازدهم عجل الله تعالى فرجه الشريف را ديده و بخشى از دلائل و بينات مربوط باين موضوع

باب سى و نهم معجزات و خوارق عادات حضرت ولى عصر عج

باب چهلم علائم و مدت ايام ظهور و بيانى از سيرت و طريقه فرمانروائى و برخى از امورى كه در هنگام دولت او پيدا مىشود

فصل 1 سالى كه قائم در آن ظهور ميكند و روزى كه دنيا را بنور خود مشرف ميسازد

فصل 2 از آثار و احاديث استفاده مىشود قائم آل محمد در مكه ظهور ميكند و از آنجا بطرف كوفه رهسپار ميگردد و در نجف نزول اجلال ميفرمايد و از آنجا لشكريان خود را باطراف مأموريت ميدهد

فصل 3 اخبار بسيارى در بيان مدت پادشاهى و روزگار جهانگشائى قائم مورد استناد قرار گرفته

فصل 4 شمائل و اوصاف ظاهرى حضرت ولى عصر ع

فصل 5 رويه آن حضرت در هنگامى كه ظهور ميفرمايد و طريقه احكام او و خوارق عاداتى كه خداى متعال به دست تواناى او جارى ميسازد

ترجمه ارشاد شيخ مفيد - ساعدي خراساني، محمد باقر - الصفحة ٥ - سال ميلاد و وفات

شرح حال مؤلف در پائين پاى حضرت موسى بن جعفر و نزديك قبر استادش ابن قولويه مدفون ساختند.

مرحوم شيخ محمد سماوى در صدى الفؤاد ذيل مدفونين آستان امامين همامين كاظميين عليهما- السلام مى‌گويد.

و كالمفيد شيخنا محمد		شمس الهدى بحر الندى روض الندى‌
جاهد في الاسلام و الايمان‌		حيا و نال ميتا الامانى‌
سرت به حور الجنان الغيد		فارخوا (قد قدم المفيد)

علم الهدى و مهيار ديلمى قصائد غرائى در مرثيه او گفته‌اند.

و گويند پس از آنكه نامبرده را بخاك سپردند حضرت ولى عصر عجل اللَّه تعالى فرجه اين سه بيت را بخط مبارك خود بر روى قبر او مرقوم فرمود:

لا صوت الناعى بفقدك انه‌		يوم على آل الرسول عظيم‌

إن كنت قد غيبت في جدث الثرى‌		فالعدل و التوحيد فيك مقيم‌

و القائم المهدى يفرح كلما		تليت عليك من الدروس علوم‌

تا بدينجا مجملى از شرح حال مرحوم مفيد آورده شد.

و انا الحقير محمد باقر بن حسين ساعدى خراسانى.

مشهد مقدس رضوى شب شنبه هجدهم صفر المظفر هزار و سيصد و هشتاد و دو