تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٣٣١ - چگونگى عرضه بر كتاب خدا

و فروع دين مى‌باشد. بر اين اساس، اعتبار خبر واحد مشروط به آن است كه ضعف و وهنى بر آن چيره نگردد كه موجب درنگ بر آن شود؛ بر خلاف خبرى كه آورنده‌اش معروف به فسق است. خداى تعالى فرمود: «إِنْ جاءَكُمْ فاسِقٌ بِنَبَإٍ فَتَبَيَّنُوا»[١]؛ «اگر فاسقى برايتان خبرى آورد، نيك وارسى كنيد.» اين تخصيص [عدم حجيت خبر فاسق‌]، دليل بر جواز [عمل به خبر] در موارد ديگر است.

اكنون به نمونه‌هايى اشاره مى‌شود كه شيخ در ارزيابى روايات و تشخيص اخبار صحيح از سقيم يا ترجيح روايات محكم، همين شيوه استوار را در پيش گرفته است.

[م/ ٣١] او با سند خود به محمد بن اسماعيل، از برخى از اصحابش از امام صادق عليه السلام روايت كرده است كه حضرت فرمود: «همانا خداوند دنيا را در شش روز آفريد، آن گاه آن را از روزهاى سال جدا ساخت، و [هر] سال ٣٥٤ روز است. شعبان هيچ‌گاه كامل نمى‌شود و به خدا سوگند كه ماه رمضان هرگز ناقص نمى‌گردد.

فريضه‌اى ناقص نمى‌باشد؛ چرا كه خداى تعالى مى‌فرمايد: «وَ لِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ»[٢]؛ (تا شماره [مقرّر] را تكميل كنيد) شوال ٢٩ روز و ذوالقعده سى روز است؛ زيرا خداوند فرمود: «وَ واعَدْنا مُوسى‌ ثَلاثِينَ لَيْلَةً وَ أَتْمَمْناها بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِيقاتُ رَبِّهِ أَرْبَعِينَ لَيْلَةً»[٣]؛ (با موسى، سى شب وعده گذاشتيم و آن را با ده شب ديگر تمام كرديم تا آن كه وقت معين پروردگارش در چهل شب به سر آمد.) ذوالحجه ٢٩ روز و محرم سى روز مى‌باشد. ماه‌هاى پس از آن، يك ماه كامل و يك ماه ناقص است.»[٤]

اين خبر افزون بر مرسل بودن، به سبب مخالفت با واقع، موهون است و در آن تعليل‌هايى بس شگفت وجود دارد.

نظير اين خبر، روايات ديگرى وجود دارد كه تصريح مى‌كند: ماه رمضان هرگز ناقص نمى‌شود.

[١] . حجرات( ٤٩) ٦.

[٢] . بقره( ٢) ١٨٥.

[٣] . اعراف( ٧) ١٤٢.

[٤] . استبصار، ج ٢، ص ٦٨.