تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٤٤٧ - فضيلت بسمله

[١/ ٢٢٨] عبد الرزاق در المصنّف و ابو نعيم در الحليه، از عطاء روايت كرده‌اند:

«هنگامى كه شبانگاه، صداى خرها بلند شد، بگوييد:" بسم اللَّه الرّحمان الرّحيم.

أعوذ باللَّه من الشيطان الرجيم".»[١]

[١/ ٢٢٩] نسائى از ابو المليح از كسى كه همراه رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم بر مركبى سوار بود، روايت كرده است كه وى گفت: رسول خدا صلى الله عليه و آله و سلم فرمود: «هرگاه چهارپا تو را بر زمين زد، نگو: شيطان، بدبخت و درمانده باد؛ وگرنه شيطان بزرگ جلوه مى‌كند؛ و بسان خانه‌اى مى‌گردد و مى‌گويد:" با نيروى خود، آن را انجام دادم"؛ بلكه بگو: بسم اللَّه الرحمان الرحيم؛ زيرا در اين صورت، شيطان كوچك به نظر مى‌آيد و چون مگسى گردد.»[٢]

[١/ ٢٣٠] ابن كثير گويد: امام احمد بن حنبل در مسند خود از محمد بن جعفر از شعبه از عاصم چنين روايت كرده است: از ابو تميمه شنيدم كه از كسى كه همراه پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم، بر مركب بود، نقل مى‌كرد كه گفت: «الاغ حضرت، ايشان را به زمين زد.» من گفتم: «شيطان درمانده باد.» پيامبر صلى الله عليه و آله و سلم فرمود: «نگو: شيطان درمانده باد؛ وگرنه خود را بزرگ مى‌بيند و مى‌گويد:" با نيروى خود، او را بر زمين زدم." هرگاه بگويى: بسم اللَّه، شيطان كوچك مى‌شود تا اين كه مانند مگسى گردد.» در روايت امام احمد، اين گونه آمده است.

[١/ ٢٣١] نسائى در اليوم و الليله و ابن مردويه در تفسيرش، از خالد حذّاء از ابو تميمه- كه همان هجيمى است- از ابو المليح بن اسامه بن عمير از پدرش روايت كرده‌اند كه‌وى گفت: «من كنار پيامبر سوار مركبى بودم ...» و همان حديث را ياد كرد و [به نقل از پيامبر] گفت: «اين چنين نگو؛ چرا كه او خود را بزرگ مى‌بيند تا اين‌كه بسان‌خانه‌اى مى‌گردد؛ بلكه‌بگو: بسم اللَّه، تا كوچك شود و هم‌چون مگسى گردد.»[٣]

[١] . الدرّ، ج ١، ص ٢٦؛ المصنّف، ج ١، ص ٥٦٣؛ الحليه، ج ٣، ص ٣١٥.

[٢] . نسائى، ج ٦، ص ١٤٢.

[٣] . ابن كثير، ج ١، ص ١٩؛ مسند احمد، ج ٥، ص ٥٩. نيز بنگريد به: نسائى، ج ٦، ص ١٤٢.