تفسير اثرى جامع - معرفت، محمد هادى - الصفحة ٤٢٧ - استعاذه

[١/ ١٥٣] مجلسى روايت ياد شده را از قرب الاسناد، از محمد بن عبد الحميد و عبد الصمد بن محمد از حنان بن سدير چنين نقل كرده است: «نماز مغرب را پشت سر امام صادق عليه السلام گزاردم. حضرت با صداى بلند چنين استعاذه كرد:" أعوذ باللَّه السميع العليم من الشيطان الرجيم وأعوذ باللَّه أن يحضرون"[١]؛ آن گاه" بسم اللَّه الرحمان الرحيم" را بلند خواند»[٢]؛ يعنى هر دو را بلند قرائت كرد.

وى پس از نقل سخن شهيد، مى‌گويد: «مستندى براى آهسته خواندن آن نديدم.

اجماع نيز ثابت نشده است. هم‌چنين روايت بر استحباب جهر دلالت دارد؛ به خصوص براى امام جماعت و به ويژه در نماز مغرب؛ چراكه به نظر مى‌رسد واقعه در دو روايت، يكى بوده است. از طرفى، عموم ادله جهر امام [جماعت‌] در اذكار ديگر نماز، جز آن‌چه كه با دليل خارج شده، مؤيد آن است.»[٣]

فقيه بحرانى سخن وى را نيكو دانسته و پس از نقل آن، چيزى نيفزوده كه اين، دليل بر رضايت او نسبت به ديدگاه مجلسى است.[٤]

سيد عاملى گويد: «بايد دانست كه آهسته خواندن آن مستحب مى‌باشد؛ چنان كه بيشتر كسانى كه اين بحث را مطرح كرده‌اند، بدان تصريح كرده‌اند.» وى اجماع نقل شده را در كتاب خلاف و نيز انتساب به اكثر را در «ذكرى»، «جامع المقاصد» و «الفوائد المليّه» را آورده است. او از «تذكره» و «ارشاد الجعفريّه» نيز نقل مى‌كند كه روش ائمه عليهم السلام همين گونه بوده است، سپس سخن مجلسى را در بحار الانوار و نيكو شمردن آن نزد فقيه بحرانى را نقل كرده، مى‌گويد: «اجماع منقول و سيره گزارش شده از ائمه عليهم السلام و فتواى بدون اختلاف اصحاب، در كنار گواهى صحيحه صفوان، حجتى بر خلاف ديدگاه آنان است.»[٥]

[١] .« پناه مى‌برم به خداى شنوا و دانا از شيطان رانده شده و پناه مى‌برم به خدا از اين كه نزد من حاضر شوند.»

[٢] . بحار الانوار، ج ٨٢، ص ٣٥، به نقل از قرب الاسناد، ص ١٢٤.

[٣] . بحار الانوار، ج ٨٢، ص ٣٥.

[٤] . بنگريد به: الحدائق الناضره، ج ٨، ص ١٩٥.

[٥] . مفتاح الكرامه، ج ٢، ص ٣٩٩ و ٤٠٠.