است اگر چه حق زوج اعظم است. و از حق او بر زن اين است كه زن او را اطاعت كند و نافرمانى او را ننمايد و از خانه‌اش بدون اذن او بيرون نرود ولو اين‌كه نزد اهل خودش برود، حتى اگر براى عيادت پدر يا در عزاى پدرش باشد؛ بلكه وارد شده است كه در صدقه و هبه و نذر در مال خودش، حق انجام امرى را با وجود شوهرش ندارد، مگر اين‌كه با اذن شوهر باشد، البته نه در حج يا زكات يا نيكى به والدين يا صله خويشانش؛ و تفصيل اين به محل خودش موكول مى‌باشد. و امّا حق زن بر شوهر اين است كه او را سير كند و او را بپوشاند و اگر زن نادانى كرد او را ببخشد و صورت را براى او زشت نكند، چنان‌كه در اخبار وارد شده است؛ و تفصيل اين به محلّ خودش موكول است. ج ٢ ص ٣٢٣

(١١١٨)

مسأله ١- كسى كه يك زن دارد اين زن بر مرد حق بيتوته كردن و هم‌خوابگى هر شب را ندارد، بلكه بنابر اقوى در هر چهار شبى يك شب هم حق ندارد، بلكه مقدار لازم اين است كه او را مهجور نكند و او را مانند معلقه كه نه صاحب شوهر است و نه طلاق داده شده ترك ننمايد. البته زن بر او حق نزديكى در هر چهار ماه يك بار را دارد همان طور كه گذشت. و اگر بيشتر از يك زن داشته باشد، پس اگر پيش يكى از آن‌ها بيتوته كرد بر او واجب است كه نزد غير او هم بيتوته نمايد؛ پس اگر چهار زن باشند و پيش يكى از آن‌ها بخوابد بايد هر كدام از غير او را يك شب دور بزند و بعضى از آن‌ها را بر بعضى ديگر برترى ندهد. و اگر چهارتا نباشند برايش جايز است كه بعضى از آن‌ها را برترى دهد پس اگر دو زن داشته باشد جايز است كه پيش يكى از آن‌ها سه شب و پيش ديگرى يك شب باشد و اگر سه زن داشته باشد پس برايش جايز است كه پيش يكى از آن‌ها دو شب و دو شب ديگر را نزد دو زن ديگر بماند. و مشهور آن است كه اگر يك زن داشته باشد براى زن، از هر چهار شب يك شب و براى خودش سه شب مى‌باشد. و اگر زن‌هاى متعددى داشته باشد واجب است كه بين آن‌ها در هر چهار شب تقسيم نمايد پس اگر چهارتا باشند هر شب پيش يكى از آن‌ها باشد؛ پس اگر دور زد و تمام شد واجب است كه به يكى از آن‌ها ابتدا نمايد و دور را تمام كند و به همين منوال؛ پس براى خودش شبى نمى‌باشد، بلكه همه شبهايش مال زنهايش مى‌شود. و اگر