قانون مدنى و فتاواى امام خمينى(با تحقيق جديد) - كيائى، عبد الله - الصفحة ٣٠٩ - مبحث چهارم در ميراث زوج و زوجه

- ر. ك: ٤٤٥ س ١٤٠- ٨٠٣ س ٢- ٨٦٩ س ١٠٦- (زوجه از خيار ارث مى‌برد اگرچه متعلق آن عقدى باشد كه موضوع آن مال غير منقول باشد و ناقل آن مورث زوجه باشد ر. ك: ٨٦٩ س ١١٣)- ٩١٣ س ٨٢.

ماده ٩٤٧: زوجه از قيمت ابنيه و اشجار ارث مى‌برد و نه از عين آن‌ها و طريقه تقويم آن است كه ابنيه و اشجار با فرض استحقاق بقاى در زمين بدون اجرت تقويم مى‌گردد.

مسأله ٥- ... و فقط از قيمت مصالح ساختمانى مانند تنه درخت، تخته، آجر و مانند اين‌ها و همچنين از قيمت درخت و نخل، ارث مى‌برد. و بين اقسام ساختمان مانند آسياب و حمام و دكان و اصطبل و غير اين‌ها فرقى نيست. و در درخت‌ها بين كوچك و بزرگ و خشك كه جهت بريدن آماده است، ولى هنوز بريده نشده و شاخه‌هاى خشك و سعف (شاخه نخل) اين چنينى كه متصل به درخت مى‌باشد فرقى نيست. ج ٢ ص ٤٢٤

مسأله ٦- مقصود از اعيانى كه زوجه از قيمت آن‌ها ارث مى‌برد آن اعيانى است كه در وقت مردن موجود باشند، پس اگر از وقت مردن تا وقت تقسيم، نماء و زياده عينى در آن‌ها پيدا شود از اين نماء و زيادى ارث نمى‌برد. ج ٢ ص ٤٢٤

مسأله ٧- معيار در قيمت، روز دفع است نه روز مرگ؛ پس اگر قيمت آن، از قيمت وقت مرگ بيشتر شود از آن ارث مى‌برد. و اگر قيمت كم شود از سهم او كم مى‌شود، البته با تفاوت دو قيمت، احتياط (مستحب) مصالحه است. ج ٢ ص ٤٢٤

مسأله ٨- روش قيمت‌گذارى اين است كه مصالح و درخت و نخل در حالى كه به طور مجانى آن قدر در زمين باقى بمانند كه از ميان بروند قيمت شود و حصه‌اش از آن داده مى‌شود، بنابراين اگر قيمت آن‌ها در حالى كه ثابتند تا اين‌كه از بين بروند از قيمت آن‌ها در حالى كه ثابت نباشند زيادتر باشد، زيادى مال زن مى‌باشد. ج ٢ ص ٤٢٤

مسأله ٩- معيار آن است كه مصالح در وقت فوت، ثابت باشند؛ پس اگر ساختمان قبل از مرگ خراب شود و درخت‌ها قطع شوند و به همان حالت تا وقت مرگ باقى بمانند، زن از اعيان آن‌ها مانند بقيه منقولات ارث مى‌برد. و ميوه روى درخت و زراعت‌