قانون مدنى و فتاواى امام خمينى(با تحقيق جديد) - كيائى، عبد الله - الصفحة ٣٠٧ - مبحث چهارم در ميراث زوج و زوجه

٣- پدر متوفّى كه جدّ پدرى صغار است ولىّ شرعى آن‌هاست.

ج ٣ ف ص ٤٠٠

(١١٨٣)

س ٥٩- شخصى فوت نموده و داراى زوجه دايمى و يك دختر و سه پسر مى‌باشد، و اموال او نيز تقسيم نشده است. امور مالى و اداره محل كسب و كار بازار به عهده پسر اوسط كه وصىّ هم بوده گذارده مى‌شود. پسر ارشد جهت تفريح قريب دوازده سال در كشورهاى اروپايى به سر مى‌برده، و مخارج او نيز از همين ارث پدرى كه مشاع مى‌باشد تأمين شده، و بيش از سهم خود مصرف نموده، و اكنون ادّعا مى‌كند كه من نيز در سرمايه و اموال برادران سهيم هستم (با اين‌كه اين سرمايه با تلاش و زحمت برادر اوسط بوده است و برادر بزرگتر حتّى مخارج زندگى خود را نيز تحميلًا بر عهده آن دو برادر انداخته بود) اينك خواهشمند است حكم مسأله را بيان فرمائيد.

ج- تمام اموال متوفّى از منقول و غيرمنقول و عوايد و درآمدهاى آن به تمام ورثه طبق احكام ارث مى‌رسد، و زوجه از زمين و از اعيانى ارث نمى‌برد، فقط از قيمت اعيانى و از منقولات ارث مى‌برد، و خدمات انجام شده اگر به دستور ديگرى انجام شده و قصد مجّانى نداشته اجرةالمثل دارد، و آنچه را كه بعض ورثه در طول مدّت بيش از سهم خود خرج كرده براى ساير ورثه ضامن است. ج ٣ ف ص ٤٠١

(٣٣٦- ٣٠١- ٣٠٣)

س ٦٣- شوهرم مدّت هفت ماه است فوت نموده و فرزندى ندارد، او دو قطعه باغ و دو سه باب خانه مسكونى با ساختمان قديمى داشته است. وى وصيّت نموده كه پس از فوت من بعد از مخارج ايّام ثلاثه و حقوق زوجه‌ام، بقيّه دارايى هر چه باشد در ماه محرّم و يا اربعين حسينى (ع) جهت من صرف نمايند، و اصلًا راضى نيستم به ورثه‌هايم بدهند. خدا هم راضى نباشد. اينك اينجانب در سنّ هفتاد سالگى بدون فرزند بوده و كسى را هم ندارم، وارثين مرا از باغ و خانه محروم ساخته‌اند. آيا از اين باغ و خانه چيزى به من مى‌رسد يا نه؟

ج- زوجه از زمين خانه و باغ در مورد سؤال ارث نمى‌برد، و فقط از قيمت اعيانى آن‌ها ارث مى‌برد. ج ٣ ف ص ٤٠٣

س ٨٧- شخصى پس از فوت عيال دائمى خود (كه داراى چندين فرزند هم نيز