س ١٠١- ١- شخصى فوت نموده و دارايى او عبارت از دو باب خانه و نُه باب مغازه و مبلغى پول است، و در وصيت‌نامه شرعى ارشد اولاد خود را وصىّ قرار داده كه پس از فوت تمام دارايى و املاك موصِى را به حيطه تصرّف در آورد و پس از اداى ديون كما فرض الله بين ورّاث تسهيم گردد، و درآمد مغازه‌ها را تا مدّت بيست سال بابت ثلثيه موصى‌به صرف استيجار سى سال نماز و روزه و ساير خيرات كه در وصيتنامه قيد شده برساند، و بعد از بيست سال آن‌ها هم كما فرض الله بين ورّاث تسهيم گردد. حال (در اثر عدم سازش و عدم متابعت بعضى از ورّاث) آيا وصىّ مى‌تواند هشت باب مغازه را به فروش برساند و طبق وصيتنامه به ثلثيّه عمل كند و بقيّه را تقسيم كند (زيرا در مدّت بيست سال معلوم نيست وصىّ زنده باشد) و آيا وصىّ مى‌تواند دو باب خانه را به اجاره اشخاصى كه مستضعف باشند بدهد و مال‌الإجاره آن‌ها را (پس از خرج تعميرات و ساير جهاتى كه مانع ويران شدن آن شود) بابت سهم امام كه ميّت بدهكار بوده محسوب دارد؟

ج- ١- بدون اجازه همه ورثه فروش صحيح نيست، و با اجازه در صورتى صحيح است كه قبلًا به وصيّت عمل شود به اين نحو كه سى سال نماز و روزه و ساير اعمال مورد وصيّت را از جاى ديگر بدهند، وبعد املاك را بفروشند و مقدارى كه صرف وصيّت شده را از آن بردارند و بقيّه را تقسيم كنند) و تا دين ميّت ادا نشده تصرّف در تركه جايز نيست. ج ٣ ف ص ٤٢٢- ٤٢٣

س ١٠٤- بعد از فوت مرحوم پدرم اداره بيمه مطالبه بدهى سه ساله او را دارد، بنده كه وصايت پدر را تقبّل نموده‌ام آيا شرعاً مى‌توانم از اصل تركه بدهى ايشان را پرداخت كنم؟ و آيا فى الجمله مديون شرعى به آن اداره هستم؟

ج- حكم دين را دارد كه از اصل تركه خارج مى‌شود. ج ٣ ف ص ٤٢٤

س ١٠٥- ٢- اگر زن بخواهد ارث ببرد همان‌گونه كه در رساله عمليّه هم فرموده‌ايد از هوايى (آن هم از قيمت آن) ارث مى‌برد، در صورتى كه متوفّى ١٤٠ هزار تومان مقروض باشد و قرض او را- مثلًا- بيمه بپردازد آيا زن منهاى ١٤٠ هزار تومان ارث مى‌برد؟ يا قرضى كه از ناحيه بيمه داده مى‌شود به زن هم تعلّق مى‌گيرد؟ به‌